Picromerite

Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>Mg(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O

Pikromeryt to uwodniony siarczan potasu i magnezu, występujący w postaci białych lub bezbarwnych kryształów, często w strefach utleniania złóż soli.

## Charakterystyka Pikromeryt jest minerałem z grupy siarczanów, znanym również pod historyczną nazwą schoenit. Tworzy zazwyczaj krótkie, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, które mogą być lekko wydłużone. Występuje także w formie skupień ziarnistych lub w postaci wykwitów i naskorupień na innych minerałach. Jest minerałem stosunkowo miękkim i kruchym. ## Właściwości fizyczne Kryształy pikromerytu charakteryzują się szklistym połyskiem. Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5, a gęstość to około 2.19 g/cm³. Jest rozpuszczalny w wodzie, co jest jego istotną cechą. ## Barwy i odmiany Pikromeryt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Może przyjmować odcienie żółtawe lub szarawe z powodu zanieczyszczeń. ## Historia i nazwa Nazwa pikromeryt pochodzi od greckich słów "pikros" (gorzki) i "meros" (część), co nawiązuje do gorzkiego smaku oraz obecności magnezu, składnika wielu gorzkich soli. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1855 roku przez Adolfa Strengera. Nazwa schoenit (szenit) została nadana w 1879 roku na cześć dyrektora saliny, Schoene'a, i jest często używana w kontekście przemysłowym jako nazwa syntetycznego odpowiednika używanego w nawozach. ## Zastosowania Syntetyczny odpowiednik pikromerytu, znany jako siarczan potasowo-magnezowy, jest stosowany jako specjalistyczny nawóz potasowy, szczególnie dla upraw wrażliwych na chlorki, takich jak ziemniaki, winogrona i tytoń. Naturalne okazy mają znaczenie głównie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.19
Łupliwość
Doskonała według {110}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Pikromeryt można rozpoznać po jego występowaniu w środowiskach ewaporatowych, niskiej twardości, szklistym połysku oraz, przede wszystkim, po jego rozpuszczalności w wodzie. Ma charakterystyczny gorzki, słony smak, jednak testowanie smaku minerałów jest niezalecane i niebezpieczne. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rozpuszczalnymi siarczanami i halogenkami, takimi jak halit, sylwin, karnalit czy kainit, które występują w podobnych warunkach. Odróżnienie wymaga często analizy chemicznej. Od gipsu i anhydrytu różni się znacznie niższą twardością i rozpuszczalnością w wodzie. ## Formy kryształów Kryształy pikromerytu są zazwyczaj krótkie, pryzmatyczne, często o przekroju zbliżonym do kwadratu lub prostokąta. Występuje również w postaci skupień ziarnistych, włóknistych oraz jako wykwity i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Pikromeryt jest minerałem pochodzenia ewaporacyjnego. Powstaje w wyniku odparowywania wód słonych jezior lub zamkniętych basenów morskich, w klimacie suchym i gorącym. Krystalizuje z solanek bogatych w potas i magnez. Jest również produktem sublimacji w ekshalacjach wulkanicznych, jak na Wezuwiuszu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami solnymi (ewaporatami), takimi jak halit, sylwin, kainit, karnalit, leonit, langbeinit, gips i anhydryt. ## Lokalizacje Znaczące złoża i wystąpienia pikromerytu znajdują się w Niemczech (np. w złożach soli potasowych w rejonie Stassfurtu), w Austrii (Hallstatt), we Włoszech (jako produkt aktywności wulkanicznej na Wezuwiuszu), w USA (w ewaporatach w Nowym Meksyku i Teksasie, np. w basenie permskim) oraz w kopalniach potasu w Rosji.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej wartościowe są dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy o ostrych krawędziach i szklistym połysku. Ceni się okazy na matrycy skalnej, zwłaszcza w towarzystwie innych kontrastujących kolorystycznie minerałów ewaporatowych. Duże, pojedyncze kryształy są rzadkością i są wysoko cenione. ## Popularne stanowiska Klasyczne okazy pochodzą z historycznych niemieckich złóż soli potasowej w okolicach Stassfurtu. Okazy z ekshalacji wulkanicznych z Wezuwiusza również są poszukiwane przez kolekcjonerów ze względu na ich specyficzną genezę.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Czyszczenie pikromerytu jest bardzo ryzykowne i zazwyczaj niezalecane ze względu na jego rozpuszczalność w wodzie. W razie absolutnej konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Każdy kontakt z wodą lub wilgotnym środowiskiem spowoduje uszkodzenie lub całkowite rozpuszczenie okazu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną, alkoholem i innymi płynami. Minerał jest higroskopijny, co oznacza, że chłonie wilgoć z powietrza, dlatego należy go chronić przed wysoką wilgotnością. Jest również bardzo miękki i kruchy, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy pikromerytu muszą być przechowywane w suchym środowisku. Najlepiej umieścić je w szczelnie zamykanym pojemniku (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Należy unikać eksponowania na otwartym powietrzu, zwłaszcza w wilgotne dni.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej