Phuralumite

Wzór chemiczny: Al<sub>2</sub>[(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>O(OH)](OH)<sub>3</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>9</sub>

Rzadki minerał wtórny z grupy fosforanów uranylu, tworzący charakterystyczne, żółte, igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Furalumit jest uwodnionym fosforanem glinu i uranylu, występującym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy niewielkie, lecz dobrze wykształcone kryształy o pokroju igiełkowym lub listewkowym, które często układają się w promieniste agregaty, rozetki i naskorupienia na skale macierzystej. Jego żywa, kanarkowo-żółta lub złocistożółta barwa sprawia, że jest łatwo zauważalny mimo niewielkich rozmiarów kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3 w skali Mohsa. Jest kruchy i ma gęstość wynoszącą około 3,99 g/cm³. Połysk jest najczęściej szklisty, czasami z woskowym lub tłustym odcieniem na powierzchniach przełamu. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. Wykazuje silną, zielonożółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). ## Barwy i odmiany Furalumit występuje w jednolitych odcieniach żółci - od jasnożółtej, przez kanarkową, do intensywnie złocistożółtej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego: **Ph**osphate (fosforan), **Ur**anium (uran) i **Alum**inium (glin). Został opisany po raz pierwszy w 1979 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta na podstawie okazów znalezionych w pegmatycie Kobokobo w Demokratycznej Republice Konga. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, furalumit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim. Jako minerał uranu jest promieniotwórczy i stanowi obiekt badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to Waxy
Rysa
Light yellow
Gęstość
3.99
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszymi cechami diagnostycznymi furalumitu są jego intensywnie żółta barwa, igiełkowa forma kryształów tworzących promieniste skupienia oraz silna zielonożółta fluorescencja w świetle UV. Jego występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu jest również kluczową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Furalumit może być mylony z innymi żółtymi, igiełkowymi minerałami uranylu, takimi jak uranofan czy niektóre formy metaautunitu. Uranofan często tworzy skupienia włókniste, a nie promieniste agregaty ostrych igieł. Ostateczne rozróżnienie często wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są drobne, igiełkowe lub wydłużone, listewkowe. Najczęściej występują w formie promienistych agregatów przypominających jeżyki lub gwiazdki, a także jako gęste naskorupienia i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Furalumit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) pegmatytów granitowych bogatych w uraninit. Tworzy się w wyniku działania wód zasobnych w fosforany na pierwotne minerały uranu w obecności glinu, pochodzącego z rozkładu skaleni lub miki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi fosforanami uranylu, takimi jak upalit, threadgoldyt, parsonsyt, torbernit, a także z kwarcem, miką i minerałami ilastymi. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania furalumitu, skąd pochodzą najlepsze okazy kolekcjonerskie, jest pegmatyt Kobokobo w prowincji Kiwu w Demokratycznej Republice Konga. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy furalumitu charakteryzują się bogactwem dobrze wykształconych, ostrych kryształów tworzących estetyczne, promieniste agregaty. Intensywność i czystość żółtej barwy jest kluczowa. Atrakcyjność podnosi również kontrastujące podłoże skalne oraz obecność innych, rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Praktycznie wszystkie wartościowe okazy kolekcjonerskie furalumitu pochodzą z jednego miejsca na świecie - pegmatytu Kobokobo w Demokratycznej Republice Konga.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy furalumitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może prowadzić do rehydratacji i uszkodzenia delikatnych kryształów. ## Czego unikać Jako minerał uranu, furalumit jest promieniotwórczy. Należy ograniczyć bezpośredni kontakt, a po każdej interakcji umyć ręce. Nie należy go przechowywać w miejscach stałego przebywania ludzi. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury. Należy unikać wszelkich chemikaliów i myjek ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, oznaczonych pojemnikach (np. typu micromount), z dala od sypialni i salonu. W przypadku bogatszych próbek warto rozważyć specjalistyczne pojemniki z osłoną antyradiacyjną. Należy chronić go przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej