Phosphorrösslerite

Wzór chemiczny: Mg(PO<sub>3</sub>OH)·7H<sub>2</sub>O

Fosforrössleryt to uwodniony fosforan magnezu, tworzący bezbarwne, igiełkowe kryształy, spotykany w jaskiniach z guano nietoperzy.

## Charakterystyka Fosforrössleryt jest uwodnionym fosforanem magnezu. Występuje najczęściej w postaci skupień drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które mogą tworzyć promieniste agregaty lub delikatne naloty i skorupy. Poszczególne kryształy są zazwyczaj zbyt małe, by można je było obserwować gołym okiem, a materiał w masie ma wygląd od włóknistego po ziemisty. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Ma niewielką gęstość, około 1,7 g/cm³. Kryształy wykazują połysk szklisty. Jest kruchy i łatwo ulega uszkodzeniu. ## Barwy i odmiany Fosforrössleryt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1939 roku przez H. Meixnera. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - obecności fosforu (Phosphor-) oraz do podobieństwa do minerału rösslerytu (magnezowego arsenianu).

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
1.705
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Fosforrössleryt rozpoznaje się na podstawie jego specyficznego środowiska występowania (jaskinie z guano), formy (drobne, igiełkowe kryształy w skupieniach) oraz właściwości fizycznych - jest bardzo miękki i lekki. Charakterystyczny jest też brak barwy i szklisty połysk. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami fosforanowymi lub siarczanowymi występującymi w jaskiniach, takimi jak gips czy newberyit. Od gipsu odróżnia go forma kryształów (gips rzadko tworzy tak drobne igiełki). Od newberyitu, z którym często współwystępuje, bywa trudny do odróżnienia bez zaawansowanych badań (np. XRD). ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe lub włosowate kryształy, często zgrupowane w promieniste agregaty, rozetki, pęczki lub tworzące skorupiaste naloty na skałach.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w specyficznych warunkach. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w kwas fosforowy, pochodzących z rozkładu guana nietoperzy, z bogatymi w magnez skałami węglanowymi (dolomitami, wapieniami dolomitycznymi) lub serpentynitami, na których to guano zalega. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi fosforanami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak newberyit, struwit, hannayit, a także z gipsem, kalcytem i dolomitem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału związane są z jaskiniami. Znany jest z jaskini "Drachenhöhle" w Mixnitz w Austrii (miejsce odkrycia), z jaskini "Pig Hole" w hrabstwie Giles w Wirginii (USA), a także z jaskiń na Półwyspie Eyre w Australii Południowej.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem igiełkowymi kryształami tworzącymi bogate, promieniste agregaty lub gęste naloty na niewielkiej matrycy skalnej. Kontrast z ciemniejszą skałą macierzystą podnosi atrakcyjność wizualną. Ze względu na kruchość, okazy nieuszkodzone podczas pozyskiwania są rzadkością. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z miejsca typowego w Mixnitz w Austrii. Wysokiej jakości materiał dostarczają również stanowiska w Australii Południowej (np. Wooltana Cave).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy fosforrösslerytu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie konieczności można użyć strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić minerał. Należy go chronić przed wysoką temperaturą, która może spowodować dehydratację i zniszczenie kryształów. Unikać wszelkich chemikaliów i ultradźwięków. Minerał jest bardzo kruchy, więc należy unikać wstrząsów i dotykania. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub w pudełkach z dala od kurzu i wilgoci), w stabilnej temperaturze pokojowej. Ze względu na jego kruchość, nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej