Phosphocyclite-(Ni)

Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup><sub>2</sub>(P<sub>4</sub>O<sub>12</sub>)

Fosfocyklit-(Ni) to bardzo rzadki fosforan niklu, tworzący mikroskopijne, zielone kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Fosfocyklit-(Ni) jest uwodnionym fosforanem niklu, należącym do grupy fosfocyklitów. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 0.2 mm długości. Kryształy te tworzą najczęściej promieniste agregaty lub niewielkie, rozetkowe skupienia na powierzchni innych minerałów. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest minerałem dostępnym głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy fosfocyklitu-(Ni) charakteryzują się szklistym połyskiem. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, ale szacuje się je na podstawie analogii do innych fosforanów. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, jasnozielonym lub szmaragdowozielonym kolorze, typowym dla uwodnionych związków niklu. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Fosfocyklit-(Ni) został po raz pierwszy opisany w 2017 roku przez zespół mineralogów (Kampf, A.R., et al.) na podstawie próbek pochodzących z kopalni metali nieszlachetnych w pobliżu miejscowości Richelsdorf w Hesji (Niemcy). Nazwa nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji niklu (Ni) - oraz do pokrewieństwa strukturalnego z innymi minerałami z grupy fosfocyklitów. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2017-020.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja fosfocyklitu-(Ni) jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie, w warunkach kolekcjonerskich, można go podejrzewać na podstawie charakterystycznej jasnozielonej barwy, promienistych agregatów i współwystępowania z innymi rzadkimi wtórnymi minerałami niklu na stanowisku typowym. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, zielonymi minerałami niklu, takimi jak annabergit czy pokrewne fosforany. Annabergit często tworzy igiełkowe lub włókniste naloty, podczas gdy fosfocyklit-(Ni) występuje w formie drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetki. Pewne rozróżnienie wymaga jednak analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu, które łączą się w promieniste, gwiaździste lub rozetkowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Fosfocyklit-(Ni) jest minerałem wtórnym, który powstaje w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców polimetalicznych. Jego krystalizacja zachodzi w wyniku reakcji roztworów bogatych w fosfor z minerałami pierwotnymi zawierającymi nikiel, takimi jak nikielin. Powstaje w warunkach niskiej temperatury, często w pustkach i szczelinach skał. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (Richelsdorf, Niemcy) współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, takimi jak annabergit, erytryn, farmakosyderyt, gersdorffit, nikielin, skorodyt oraz kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania fosfocyklitu-(Ni) na świecie jest jego lokalizacja typowa - hałdy dawnej kopalni w rejonie Richelsdorf, w górach Richelsdorfer Gebirge, w Hesji, w Niemczech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów fosfocyklitu-(Ni) ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki mikroskopijnych agregatów. Najbardziej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, wyraźnymi rozetkami lub promienistymi skupieniami kryształów, osadzonymi na kontrastującym podłożu. Istotna jest również wielkość tych agregatów oraz brak uszkodzeń mechanicznych, które są trudne do uniknięcia ze względu na delikatność minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną delikatność i niewielki rozmiar kryształów, jakikolwiek kontakt mechaniczny, w tym z wodą czy miękką szczoteczką, grozi ich bezpowrotnym zniszczeniem. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, środkami chemicznymi, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Kryształy są bardzo kruche i wrażliwe na wstrząsy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w szczelnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej