Philoxenite

Wzór chemiczny: (K,Na,Pb<sup>2+</sup>)<sub>4</sub>(Na,Ca)<sub>2</sub>(Mg,Cu<sup>2+</sup>)<sub>3</sub>(Fe<sup>3+</sup><sub>0.5</sub>Al<sub>0.5</sub>)(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>8</sub>

Filoksenit to rzadki siarczan o złożonym składzie chemicznym, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Filoksenit jest złożonym siarczanem należącym do grupy strukturalnej wulfenitu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Kryształy te często tworzą rozetowe lub promieniste agregaty. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, szmaragdowozielona barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy filoksenitu wykazują szklisty połysk. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie określonych. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Filoksenit występuje w jednolitym, szmaragdowozielonym kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od greckich słów φίλος (philos - przyjaciel) i ξένος (xenos - gość, obcy), co można tłumaczyć jako "przyjaciel obcych". Nazwa ta nawiązuje do niezwykle złożonego i zróżnicowanego składu chemicznego minerału, który zawiera wiele różnych pierwiastków. Filoksenit został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (IMA2011-011). Został opisany przez Igora V. Pekova i jego zespół badawczy. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary, filoksenit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego, poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
3.55
Łupliwość
Doskonała w {0001}
Przełam
Kruchy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja filoksenitu opiera się na jego charakterystycznej szmaragdowozielonej barwie, specyficznej formie kryształów (małe, tabliczkowe blaszki) oraz typowym występowaniu w fumarolach wulkanicznych. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Filoksenit może być mylony z innymi zielonymi minerałami występującymi w podobnym środowisku, takimi jak atakamit, paratakamit czy niektóre arseniany. Odróżnienie go od tych minerałów "na oko" jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy laboratoryjnej. Forma cienkich, tabliczkowych kryształów jest jednak dość charakterystyczna. ## Formy kryształów Filoksenit krystalizuje w postaci bardzo cienkich, tabliczkowych kryształów o zarysie sześcio- lub ośmiokątnym. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty, a także tworzą cienkie naloty i skorupy na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Filoksenit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, powstającym w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych w wysokotemperaturowych fumarolach. Krystalizuje bezpośrednio z gorących par bogatych w siarkę i metale w temperaturze około 400-450°C. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarczanami i tlenkami typowymi dla środowiska fumaroli. Do najczęstszych minerałów towarzyszących należą: hematyt, tenoryt, anglesyt, chalkantyt, langbeinit, afthitalit, euchloryna, dolerofanit i wulfenit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania filoksenitu na świecie (lokalizacja typowa) jest fumarola "Jadowitaja" (Yadovitaya) w obrębie drugiego stożka żużlowego, powstałego podczas północnej erupcji Wielkiej Szczeliny wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów filoksenitu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi gęste, rozetowe skupienia o intensywnie zielonej barwie. Ważny jest również kontrast z jasną skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, wszystkie okazy są mikromontażami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów filoksenitu jest jego lokalizacja typowa - wulkan Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy filoksenitu, będące zazwyczaj mikromontażami, nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. W razie potrzeby kurz można usunąć bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy unikać wibracji, uderzeń i gwałtownych zmian temperatury. Nie należy go myć w wodzie ani ultradźwiękami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach do mikromontaży, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych jest w pełni wystarczające.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej