Pharmacoalumite

Wzór chemiczny: KAl₄(As⁵⁺O₄)₃(OH)₄·₆.₅H₂O

Farmakoalumit to rzadki arsenian glinu i potasu, tworzący drobne, sześcienne kryształy o szklistym połysku, występujący w strefach utleniania złóż kruszcowych.

## Charakterystyka Farmakoalumit jest uwodnionym arsenianem glinu i potasu, należącym do grupy farmakoalumitu. Minerał ten tworzy charakterystyczne, niewielkie kryształy o regularnym, sześciennym kształcie, które rzadko przekraczają 1 mm wielkości. Występuje w postaci pojedynczych kryształów, ich grup, a także jako naloty i naskorupienia. Kryształy są zazwyczaj dobrze wykształcone, przezroczyste do przeświecających, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Farmakoalumit jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości około 2.5 w skali Mohsa. Jego gęstość wynosi około 2.6 g/cm³. Jest kruchy i wykazuje nierówny przełam. Nie zaobserwowano w nim łupliwości. Połysk opisywany jest jako szklisty. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest najczęściej bezbarwny lub biały. Może przyjmować również odcienie bladożółte, jasnoniebieskie, jasnoróżowe lub jasnoszarozielone, w zależności od domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa farmakoalumitu nawiązuje do jego składu chemicznego - zawiera farmakon (greckie słowo oznaczające truciznę, w odniesieniu do arsenu) oraz aluminium. Został opisany jako nowy minerał w 1980 roku przez Walentę, Zetti i Appela. Jako miejsce typowe (locus typicus) wskazano hałdy kopalni w Ightem, w górach Antyatlas w Maroku. ## Zastosowania Farmakoalumit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wtórnych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Barwa: White, pale yellow
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 0
Łupliwość: Not reported, but other members of the group have good to fair cleavage.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną farmakoalumitu są jego doskonale wykształcone, sześcienne kryształy o niewielkich rozmiarach. Szklisty połysk i występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi arsenianami w strefach utleniania złóż są kluczowymi wskazówkami. Ze względu na mały rozmiar kryształów, ostateczna identyfikacja często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza EDS. ## Odróżnianie od podobnych Farmakoalumit można pomylić z innymi minerałami z jego własnej grupy, takimi jak natrofarmakoalumit (różni się zawartością sodu zamiast potasu) czy farmakosyderyt. Odróżnienie ich na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy chemicznej. Może również przypominać inne bezbarwne lub białe minerały wtórne, jednak jego sześcienna forma kryształów jest bardzo diagnostyczna. ## Formy kryształów Farmakoalumit krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy w formie sześcianów. Kryształy te występują pojedynczo, w małych grupach lub tworzą druzy i naskorupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Farmakoalumit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych bogatych w arsen, zwłaszcza arsenopiryt. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zasobnych w arsen z minerałami zawierającymi glin w warunkach niskich temperatur i ciśnień. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi arsenianami i siarczanami. Do jego typowych minerałów towarzyszących należą farmakosyderyt, skorodyt, mansfieldyt, konichalcyt, olivenit, baryt, kwarc oraz tlenki żelaza (limonit). ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska farmakoalumitu na świecie to kopalnie w rejonie Bou Azzer w Maroku, w szczególności Ightem, gdzie został odkryty. Występuje również w kopalni Cap Garonne we Francji, w kopalniach rejonu Lavrion w Grecji, w Clara Mine w Niemczech (Schwarzwald) oraz w kilku miejscach w Kornwalii w Wielkiej Brytanii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o wyraźnej sześciennej formie. Wysoko oceniane są również bogate grupy kryształów tworzące błyszczące druzy na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi 1 mm są uważane za wyjątkowe. Barwa, choć zazwyczaj blada, może podnieść atrakcyjność, jeśli jest to np. delikatny odcień niebieskiego lub różowego. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najlepsze i najbardziej poszukiwane okazy farmakoalumitu pochodzą z miejsca typowego - Ightem w rejonie Bou Azzer w Maroku. Okazy z kopalni Cap Garonne we Francji oraz z Lavrion w Grecji są również cenione w kolekcjach specjalistycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy farmakoalumitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, używając wyłącznie sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na jego miękkość i potencjalną rozpuszczalność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać mycia w wodzie, myjkach ultradźwiękowych oraz stosowania jakichkolwiek kwasów i detergentów, które mogą uszkodzić lub rozpuścić delikatne kryształy. Minerał jest kruchy, dlatego należy chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy farmakoalumitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.