Petewilliamsite

Wzór chemiczny: (Ni<sup>2+</sup>,Co<sup>2+</sup>)<sub>30</sub>(As<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sub>15</sub>

Petewilliamsit to bardzo rzadki arsenian niklu i kobaltu, tworzący mikroskopijne, heksagonalne kryształy o intensywnie brązowej barwie.

## Charakterystyka Petewilliamsit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy arsenianów, chemicznie klasyfikowanym jako arsenian niklu i kobaltu. Występuje w postaci bardzo małych, sześciobocznych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 0,2 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty lub rozetki. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, ciemnobrązowa barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy petewilliamsitu wykazują silny, niemal metaliczny lub metaliczny połysk. Są kruche, a ze względu na niewielki rozmiar kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne. Minerał jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, ciemnobrązowym kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Petewilliamsit został odkryty na hałdach kopalni Tsumeb w Namibii i opisany w 1999 roku. Jego nazwa honoruje Petera (Pete'a) A. Williamsa (ur. 1950), profesora chemii nieorganicznej na Uniwersytecie Zachodniego Sydney w Australii, za jego wkład w mineralogię wtórnych stref utleniania. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, petewilliamsit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Metaliczny do półmetalicznego
Rysa
Brązowy
Gęstość
5.19
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie petewilliamsitu opiera się głównie na analizie miejsca występowania (kopalnia Tsumeb), charakterystycznej morfologii kryształów i paragenezie mineralnej. Identyfikacja w terenie jest praktycznie niemożliwa. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, brązowymi arsenianami z Tsumeb, takimi jak o’danielit czy ludlockit. Odróżnienie wizualne jest niewiarygodne; kluczowa jest analiza chemiczna, która wykaże dominację niklu i kobaltu, oraz analiza krystalograficzna potwierdzająca heksagonalną strukturę. ## Formy kryształów Tworzy drobne, heksagonalne, tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne kryształy. Najczęściej występują one w formie promienistych lub rozetkowych agregatów na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Petewilliamsit jest minerałem wtórnym, który powstał w strefie utleniania złoża polimetalicznego (Cu-Pb-Zn-As-Ge) w Tsumeb. Powstał w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków i arsenków, zwłaszcza tennantytu, w środowisku bogatym w nikiel i kobalt. Występuje w pustkach i szczelinach w silnie skorodowanej rudzie tennantytowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej (Tsumeb) znaleziono go w towarzystwie ludlockitu, leiteit-2O, cynku, o’danielitu, tennantytu, kwarcu i węglanów (kaleyitu). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania petewilliamsitu na świecie jest kopalnia Tsumeb w regionie Oshikoto w Namibii. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów petewilliamsitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i wykształcenia kryształów w agregacie. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, promienistymi agregatami lub rozetkami o intensywnej, brązowej barwie, dobrze kontrastującymi z matrycą. Wielkość pojedynczych kryształów, chociaż zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie. Ważna jest także obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna kopalnia Tsumeb w Namibii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca i są częścią starych znalezisk.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z petewilliamsitem należy traktować z najwyższą ostrożnością. Ze względu na mikroskopijny rozmiar i kruchość kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać ultradźwiękowych myjek, środków chemicznych, kwasów oraz gwałtownych zmian temperatury. Minerał jest arsenianem, więc należy unikać sytuacji prowadzących do jego pylenia i wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętym, przezroczystym pudełku typu "micromount", które chroni je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Przechowywać z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej