Peterbaylissite

Wzór chemiczny: Hg<sup>1+</sup><sub>3</sub>CO<sub>3</sub>(OH)·2H<sub>2</sub>O

Peterbaylissite to bardzo rzadki, wtórny minerał rtęci, tworzący bezbarwne do białych, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Peterbaylissite jest uwodnionym hydroksywęglanem rtęci(I), występującym w postaci bardzo małych, pryzmatycznych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0,5 mm długości. Zazwyczaj tworzy niewielkie skupienia, naloty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy. Jest bezbarwny do białego i przezroczysty, co w połączeniu z niewielkim rozmiarem kryształów sprawia, że jest trudny do zaobserwowania gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3, a gęstość jest wysoka, co jest typowe dla minerałów rtęci, i wynosi 6,16 g/cm³. Jest kruchy i wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Peterbaylissite jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w Clear Creek Claim w hrabstwie San Benito w Kalifornii (USA). Opisali go Andrew C. Roberts, T. Scott Ercit, J. D. Grice, Robert A. Gault i Alan J. Criddle w 1996 roku. Nazwa honoruje Petera Baylissa (ur. 1936), australijskiego mineraloga i krystalografa z Uniwersytetu w Calgary, w uznaniu jego wkładu w mineralogię, w tym w systematykę minerałów z grupy siarczków. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, peterbaylissite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
6.16
Łupliwość
Doskonała według {100}
Przełam
Nieregularny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie peterbaylissite w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wstępną wskazówką może być występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami rtęci w znanych lokalizacjach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi bezbarwnymi lub białymi, wtórnymi minerałami rtęci, takimi jak eglestonit, terlinguaite czy kalomel. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest niemożliwe i opiera się wyłącznie na analizie krystalograficznej i chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub grubo tabliczkowe kryształy, wydłużone wzdłuż jednej osi. Występują one jako pojedyncze, izolowane kryształy lub w niewielkich, luźnych skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Peterbaylissite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rtęci. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przemian pierwotnych minerałów rtęci, takich jak cynober, w obecności wód zasobnych w węglany. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami rtęci, zwłaszcza z rtęcią rodzimą, cynobrem, kalomelem, eglestonitem, terlinguaitem, a także z opalem. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany jedynie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - Lokalizacja typowa: Clear Creek Claim, New Idria District, hrabstwo San Benito, Kalifornia, USA. - Inne potwierdzone stanowiska to m.in. złoże rtęci Culver-Baer w hrabstwie Sonoma (Kalifornia, USA) oraz kopalnia El Entredicho w Almadenejos (Hiszpania).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów peterbaylissite ocenia się przede wszystkim na podstawie obecności dobrze wykształconych, ostrych i nieuszkodzonych kryształów, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Wyżej cenione są okazy, na których kryształy są wyraźnie widoczne, odizolowane i kontrastują z matrycą skalną. Bogactwo skupień i asocjacja z innymi rzadkimi minerałami rtęci również podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Clear Creek Claim w Kalifornii, która jest znana z dostarczania najlepszych na świecie okazów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest niewskazany ze względu na potencjalną rozpuszczalność i delikatność minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Jako minerał rtęci, jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. ## Przechowywanie Okazy peterbaylissite, zazwyczaj w formie mikromontów, powinny być przechowywane w szczelnych, stabilnych pojemnikach (np. pudełkach mikromontowych), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Należy je trzymać z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego, w suchym miejscu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej