Perraultite

Wzór chemiczny: NaBaMn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sub>2</sub>O<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>F

Perraultyt to rzadki minerał z grupy krzemianów, tworzący charakterystyczne, brązowe, tabliczkowe kryształy, znany głównie z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie.

## Charakterystyka Perraultyt jest złożonym krzemianem tytanu, manganu, baru i sodu, należącym do grupy bafertysytu. Tworzy cienkie do grubych tabliczkowe kryształy, często o zarysach pseudoheksagonalnych. Kryształy te nierzadko układają się w wachlarzowate, promieniste lub sferyczne agregaty i rozety. Jest minerałem kruchym, wykazującym doskonałą, jednokierunkową łupliwość. ## Właściwości fizyczne Twardość perraultytu w skali Mohsa wynosi około 4, co czyni go stosunkowo miękkim minerałem. Ma połysk szklisty, na powierzchniach przełamu przechodzący w żywiczny. Jest przeświecający, a w grubszych fragmentach nieprzezroczysty. Jego gęstość jest dość wysoka i wynosi około 3,99 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach brązu - od żółtawobrązowego, przez czerwonawobrązowy, aż po ciemnobrązowy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Perraultyt został opisany w 1998 roku przez George'a Y. Chao, Joela D. Grice'a i Roberta A. Gaulta. Nazwa honoruje Jacques'a Perraulta (ur. 1927), kanadyjskiego inżyniera górnictwa i kolekcjonera minerałów, który specjalizował się w okazach z Mont Saint-Hilaire. Lokalizacją typową jest kamieniołom Poudrette w Mont Saint-Hilaire, Quebec, Kanada. ## Zastosowania Perraultyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach mineralogicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous to Resinous
Rysa
Pale brown
Gęstość
3.99
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi perraultytu są jego brązowa barwa, tabliczkowy pokrój kryształów, często tworzących promieniste agregaty, oraz doskonała łupliwość. Kluczowa jest również jego parageneza, czyli występowanie w towarzystwie innych rzadkich minerałów alkalicznych pegmatytów. ## Odróżnianie od podobnych Perraultyt jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od innych minerałów z jego grupy, takich jak jinshajiangit czy bafertysyt. Jinshajiangit bywa często bardziej pomarańczowy lub złotobrązowy, ale pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych (np. EDS, XRD). Od podobnie wyglądających mik (np. biotytu) odróżnia go znacznie wyższa gęstość i specyficzne środowisko występowania. ## Formy kryształów Najczęściej spotykane są tabliczkowe, listewkowe kryształy, które łączą się w wachlarzowate, promieniste lub kuliste agregaty. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są rzadkością.

Środowisko występowania

## Geneza Perraultyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnych stadiach formowania się pegmatytów nefelinowo-syenitowych. Występuje w szczelinach i druzach skalnych, często w obrębie ksenolitów marmuru zmienionych przez procesy metasomatyczne. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (Mont Saint-Hilaire) współwystępuje z wieloma innymi, często rzadkimi minerałami, takimi jak egiryn, albit, mikroklin, nefelin, sodalit, eudialit, serandyt i lorenzenit. ## Lokalizacje Najważniejszym i dostarczającym najlepszych na świecie okazów stanowiskiem jest kamieniołom Poudrette, Mont Saint-Hilaire w Quebecu, w Kanadzie. Jego obecność odnotowano również w alkalicznych masywach Półwyspu Kolskiego w Rosji (Chibiny i Łozowiero).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy perraultytu to te z ostro zarysowanymi, dobrze wykształconymi kryształami tworzącymi estetyczne rozety lub wachlarze. Wartość podnosi intensywna, nasycona barwa i dobry połysk. Szczególnie pożądane są kompozycje, w których brązowe kryształy perraultytu kontrastują z jasną matrycą, na przykład z białym albitem lub zielonym egirynem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy pochodzą z jedynego miejsca na świecie, gdzie występują w dużej obfitości i doskonałej jakości - z kamieniołomu Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy perraultytu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka na sucho. W razie konieczności można użyć wody destylowanej, aplikując ją delikatnie i natychmiast osuszając okaz. ## Czego unikać Minerał jest bardzo kruchy i ma doskonałą łupliwość, dlatego należy unikać wszelkich uderzeń, nacisku i wibracji. Stosowanie myjek ultradźwiękowych jest absolutnie zabronione. Należy chronić go przed kontaktem z kwasami i innymi silnymi chemikaliami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, z dala od twardszych minerałów, które mogłyby go porysować. Nie jest szczególnie wrażliwy na światło, ale dla bezpieczeństwa lepiej unikać długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej