Perovskite

Wzór chemiczny: CaTi⁴⁺O₃

Perowskit to tlenek wapnia i tytanu, tworzący charakterystyczne, pseudoregularne kryształy o metalicznym lub submetalicznym połysku.

## Charakterystyka Perowskit jest tlenkiem wapnia i tytanu, który dał nazwę całej, ważnej strukturalnie grupie minerałów. Tworzy kryształy o wyglądzie zbliżonym do regularnych (sześcianów, ośmiościanów), chociaż w rzeczywistości krystalizuje w układzie rombowym. Powierzchnie kryształów często pokryte są prążkowaniem. Zazwyczaj jest nieprzezroczysty, rzadziej przeświecający, a jego połysk określa się jako metaliczny do submetalicznego lub diamentowego. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi 5.5, co plasuje go w tej samej kategorii co apatyt. Jest stosunkowo gęsty, z gęstością właściwą około 3.98 g/cm³. Wykazuje niewyraźną łupliwość. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane barwy perowskitu to czarna, ciemnobrązowa i czerwonobrązowa. Występuje także w odcieniach żółtych. Niektóre odmiany bogate w niob (knopit) lub cer i lantan (dysanalit) mogą wykazywać nieznaczne różnice w wyglądzie i właściwościach. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1839 roku przez Gustava Rose. Nazwa została nadana na cześć rosyjskiego mineraloga, hrabiego Lwa Aleksiejewicza Perowskiego (1792-1856). ## Zastosowania Perowskit i materiały o jego strukturze krystalicznej (tzw. materiały perowskitowe) mają ogromne znaczenie w nauce i technologii, zwłaszcza w produkcji ogniw fotowoltaicznych, katalizatorów i elektroniki. Okazy naturalne mają głównie znaczenie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metaliczny, Diamentowy
Rysa
Bezbarwna, szarobiała
Gęstość
3.98
Łupliwość
Doskonała {001}.
Przełam
Nieregularny/Nierówny,Podkonchoidalny
Przezroczystość
Przezroczysty,Prześwitujący
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Perowskit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznych, pseudoregularnych (często sześciennych) kryształach, ciemnej barwie (czarnej do brązowej) oraz metalicznym lub diamentowym połysku. Twardość 5.5 w skali Mohsa i biała lub szarobiała rysa są również ważnymi cechami diagnostycznymi. ## Odróżnianie od podobnych Perowskit bywa mylony z magnetytem, jednak magnetyt jest silnie magnetyczny, a perowskit nie. Od granatów (np. schorlomitu) odróżnia go niższa twardość i inna forma kryształów. Galena, choć ma podobny połysk i formę, jest znacznie gęstsza, bardziej miękka i ma doskonałą łupliwość. ## Formy kryształów Kryształy perowskitu mają najczęściej postać sześcianów, ośmiościanów lub ich kombinacji. Często wykazują prążkowanie na ścianach. Występuje również w formie skupień ziarnistych i naskorupień.

Środowisko występowania

## Geneza Perowskit tworzy się w różnych środowiskach geologicznych. Występuje jako minerał akcesoryczny w zasadowych i ultrazasadowych skałach magmowych, takich jak kimberlity, karbonatyty i nefelinowe sjenity. Spotykany jest również w skarnach kontaktowych powstałych w wyniku metamorfizmu zanieczyszczonych wapieni oraz w niektórych łupkach chlorytowych i talkowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z magnetytem, ilmenitem, nefelinem, leucytem, apatytem, chlorytem, tytanitem oraz minerałami z grupy granatu i piroksenu. ## Lokalizacje Najważniejsze historyczne stanowisko, z którego pochodziły pierwsze opisane okazy, to kopalnia Akhmatov w górach Uralu w Rosji. Inne znane lokalizacje to Półwysep Kolski (Rosja), okolice Zermatt (Szwajcaria), dolina Malenco (Włochy), Magnet Cove w Arkansas (USA) oraz liczne wystąpienia w karbonatytach i kimberlitach w Kanadzie, Brazylii i Afryce.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami o silnym połysku. Duże znaczenie ma wielkość kryształów - te przekraczające centymetr są już wysoko oceniane. Atrakcyjności dodaje estetyczne umiejscowienie kryształów na kontrastującej matrycy skalnej. ## Popularne stanowiska Klasyczne, historyczne okazy pochodzą z Uralu w Rosji. Współcześnie bardzo cenione są ostre, czarne kryształy z Półwyspu Kolskiego (Rosja), a także okazy ze Szwajcarii i Włoch. Okazy z Magnet Cove w Arkansas (USA) również należą do klasyki gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy perowskitu należy czyścić ostrożnie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Można stosować krótkie kąpiele w myjkach ultradźwiękowych, ale z dużą ostrożnością, aby nie uszkodzić kruchych krawędzi kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Perowskit jest stabilny w normalnych warunkach, jednak należy unikać ekstremalnych zmian temperatury i silnych uderzeń mechanicznych ze względu na jego kruchość. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy perowskitu najlepiej przechowywać w osobnych pudełkach lub na podstawkach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem czy wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej