Perbøeite-(La)

Wzór chemiczny: (CaLa<sub>3</sub>)(Al<sub>3</sub>Fe<sup>2+</sup>)[Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>][SiO<sub>4</sub>]<sub>3</sub>O(OH)<sub>2</sub>

Perbøeit-(La) to bardzo rzadki minerał z grupy epidotu, cechujący się złożonym składem chemicznym z dominującym lantanem.

## Charakterystyka Perbøeit-(La) jest minerałem należącym do grupy epidotu. Występuje w formie subhedralnych (słabo wykształconych) ziaren o wielkości do 200 mikrometrów, tworzących skupienia w skale macierzystej. Jest minerałem ciemnobrązowym do niemal czarnego, nieprzezroczystym, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Ze względu na niewielkie rozmiary ziaren, większość właściwości fizycznych nie została precyzyjnie określona. Twardość szacuje się na około 6-7 w skali Mohsa, podobnie jak dla innych minerałów z tej grupy. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.55 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest ciemnobrązowy do czarnego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje norweskiego kolekcjonera minerałów Perbøe Knudtzona (1880–1936). Człon -(La) wskazuje na lantan jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie. Został zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (numer 2011-066). Opisany został przez N.V. Chukanova i innych w 2013 roku. ## Zastosowania Perbøeit-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących minerały rzadkie i mikrominerały.

Właściwości

Twardość Mohsa
6-7
Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
4.55
Łupliwość
Good on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja perbøeitu-(La) jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. mikrosonda elektronowa - EDS/WDS) w celu potwierdzenia złożonego składu z dominacją lantanu oraz dyfrakcji rentgenowskiej do określenia struktury krystalicznej. Wizualnie jest to po prostu ciemne, szkliste ziarno w skale. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy epidotu, takimi jak allanit, dollaseit czy ferriallanit, a także z innymi ciemnymi minerałami skałotwórczymi. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy słabo wykształcone, subhedralne ziarna, które mogą występować w formie niewielkich skupień.

Środowisko występowania

## Geneza Perbøeit-(La) powstaje w wyniku procesów metasomatycznych w obrębie sjenitów nefelinowych. W lokalizacji typowej (góra Eveslogchorr) występuje w żyłach hydrotermalnych przecinających fojait (odmiana sjenitu nefelinowego). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak mikroklin, nefelin, egiryn, eudialit, lorenzenit, lamprofyllit, rinkit, fluoryt, a także z innymi minerałami z grupy epidotu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania perbøeitu-(La) na świecie jest jego lokalizacja typowa - góra Eveslogchorr w masywie Chibin na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, perbøeit-(La) nie jest oceniany pod kątem typowych kryteriów jak kolor czy czystość. Największą wartość mają okazy, na których ziarna minerału są możliwie najlepiej wykształcone i wyraźnie widoczne na tle skały macierzystej. Kluczowa jest również prawidłowa identyfikacja potwierdzona analitycznie oraz bogactwo minerałów towarzyszących na próbce. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest masyw Chibin na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tego minerału to zazwyczaj niewielkie ziarna wrośnięte w skałę. Czyszczenie nie jest zalecane, aby nie uszkodzić delikatnych kryształów i ich otoczenia. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz myjkami ultradźwiękowymi, które mogą uszkodzić zarówno sam minerał, jak i skałę macierzystą. ## Przechowywanie Okazy mikromount z perbøeitem-(La) powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach (tzw. micromount boxes), chroniących je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej