Pentahydroborite
Wzór chemiczny: CaB<sub>2</sub>O(OH)<sub>6</sub>·2H<sub>2</sub>O
Pentahydroboryt to rzadki uwodniony boran wapnia, tworzący bezbarwne, igiełkowe kryształy w osadach solnych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Vitreous, Silky
- Rysa
- White
- Gęstość
- 1.99-2.02
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Pentahydroboryt najczęściej tworzy białe, promieniste lub splątane agregaty drobnych, igiełkowych kryształów o jedwabistym połysku. Niska twardość (około 2.5 w skali Mohsa) i reakcja na wodę są kluczowymi cechami. Występuje w specyficznym środowisku ewaporatów solnych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi białymi, włóknistymi boranami lub siarczanami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak uleksyt czy kolemanit. Uleksyt często wykazuje charakterystyczny efekt "telewizyjny" (przewodzenia obrazu), którego brak u pentahydroborytu. Dokładne odróżnienie od innych rzadkich boranów wymaga zaawansowanych metod analitycznych, np. dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, igiełkowe lub włoskowe, często zebrane w promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty. Rzadko obserwuje się pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.
Środowisko występowania
## Geneza Pentahydroboryt jest minerałem pochodzenia osadowego. Powstaje w wyniku ewaporacji (odparowywania) wód w zamkniętych, słonych basenach sedymentacyjnych (jeziorach boranowych), w klimacie suchym i gorącym. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami boranowymi i solnymi, takimi jak hydroboracyt, kolemanit, uleksyt, inioit, a także z gipsem i halitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału znajdują się w Kazachstanie, w rejonie Atyrau (np. złoże boru Inder). Notowany był również w innych lokalizacjach o podobnej geologii, jak Dolina Śmierci w Kalifornii (USA).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska pentahydroborytu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów. Najbardziej cenione są okazy z dobrze zdefiniowanymi, promienistymi skupieniami igiełkowych kryształów, tworzące kontrastujące narosty na skale macierzystej. Wielkość i czystość (brak zanieczyszczeń) agregatów również podnoszą wartość okazu. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze udokumentowany okaz ma wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą ze złóż boru w rejonie Inder w Kazachstanie. Materiał z tej lokalizacji jest uważany za referencyjny dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy pentahydroborytu są bardzo delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Można użyć miękkiego, suchego pędzelka do usunięcia kurzu. Każdy kontakt z wodą, nawet destylowaną, grozi rozpuszczeniem lub uszkodzeniem minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, najlepiej w szczelnie zamykanym pojemniku klaserowym z dala od źródeł wilgoci. Ze względu na jego kruchość i niską twardość, powinien być przechowywany osobno, aby uniknąć otarć przez twardsze minerały.