Penobsquisite
Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>[B<sub>9</sub>O<sub>13</sub>(OH)<sub>6</sub>]Cl·4H<sub>2</sub>O
Penobskwit to ekstremalnie rzadki, uwodniony boran wapnia i żelaza, tworzący bezbarwne, igiełkowe kryształy w kanadyjskich złożach soli potasowej.
Opis
## Charakterystyka Penobskwit jest złożonym, uwodnionym boranem z grupy boranów strukturalnie zaawansowanych. Występuje w formie niewielkich, bezbarwnych do białych kryształów o pokroju pryzmatycznym lub igiełkowym. Kryształy te rzadko przekraczają kilka milimetrów długości i często tworzą promieniste lub rozbieżne agregaty, narastające na podłożu skalnym. Ze względu na swój rozmiar, jest to typowy minerał mikromontażowy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością wynoszącą 3 w skali Mohsa, co czyni go podatnym na zarysowania. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 2,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Penobskwit jest minerałem bezbarwnym lub białym. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1996 roku przez Joela D. Grice'a i współpracowników. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - złoża soli potasowych Penobsquis, zlokalizowanego w pobliżu miejscowości Penobsquis w hrabstwie Kings, w prowincji Nowy Brunszwik w Kanadzie. Jest to jedyne znane miejsce występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Penobskwit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną penobskwitu jest jego lokalizacja - minerał ten pochodzi wyłącznie ze złoża Penobsquis w Kanadzie. Wyróżnia się formą niewielkich, bezbarwnych, igiełkowych lub pryzmatycznych kryształów tworzących promieniste skupienia na matrycy solnej (halit, sylwin). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami wtórnymi występującymi w złożach soli, takimi jak inne rzadkie borany (np. hilgardyt) czy siarczany. Hilgardyt, który występuje w tej samej lokalizacji, tworzy jednak kryształy o innej geometrii (tabliczkowe, pseudoheksagonalne). Pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Penobskwit tworzy wydłużone kryształy pryzmatyczne oraz cienkie, igiełkowe. Najczęściej występują one w postaci promienistych lub wachlarzowatych agregatów, rozchodzących się z jednego punktu.
Środowisko geologiczne
## Geneza Penobskwit jest minerałem wtórnym, który powstał w czapie gipsowej wysadu solnego. Jego geneza związana jest z procesami zachodzącymi w obrębie złoża soli potasowych, prawdopodobnie w wyniku przeobrażeń wcześniejszych minerałów boranowych w środowisku bogatym w chlor i wodę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w bezpośrednim sąsiedztwie halitu, sylwinu oraz innego rzadkiego boranu - hilgardytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania penobskwitu na świecie jest złoże potasowe Penobsquis, w pobliżu miejscowości o tej samej nazwie, w prowincji Nowy Brunszwik, w Kanadzie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest jakość i forma kryształów. Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na niewielkiej matrycy. Ze względu na charakter minerału, wielkość nie jest kluczowym kryterium - liczy się perfekcja mikrokryształów. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednej lokalizacji: złoża Penobsquis w Nowym Brunszwiku w Kanadzie.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Należy zachować szczególną ostrożność. Najbezpieczniejszą metodą usuwania kurzu jest użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Zdecydowanie należy unikać czyszczenia na mokro, w tym z użyciem wody, a zwłaszcza wody destylowanej, która może rozpuścić minerał. ## Czego unikać Penobskwit jest wrażliwy na wilgoć i zmiany wilgotności powietrza, co może prowadzić do jego powolnej degradacji. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i wszelkimi środkami chemicznymi. Jako minerał miękki (twardość 3), jest podatny na uszkodzenia mechaniczne i zarysowania. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamykanych pojemnikach, najlepiej typu "micromount", które chronią przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i stabilizują poziom wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego kontaktu.