Pendevilleite-(Y)

Wzór chemiczny: Mg<sub>2</sub>Y<sub>3</sub>Al(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>7</sub>(OH)<sub>6</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>16</sub>

Pendevilleite-(Y) to niezwykle rzadki, radioaktywny minerał węglanowy uranylu i itru, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy w formie igieł i rozet.

## Charakterystyka Pendevilleite-(Y) jest złożonym, uwodnionym węglanem uranylowo-magnezowo-itrowo-glinowym. Występuje w postaci niezwykle małych, igiełkowych kryształów o długości nieprzekraczającej 0.2 mm. Kryształy te często tworzą promieniste agregaty lub niewielkie, kuliste rozety o intensywnie żółtej barwie i szklistym połysku. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, cechy wizualne są dostrzegalne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy są zbyt małe, aby precyzyjnie określić ich twardość czy gęstość. Minerał wykazuje silną, zieloną fluorescencję w krótkofalowym świetle ultrafioletowym (UV-SW). Jest silnie radioaktywny z powodu obecności uranu. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2021 roku (IMA2021-062). Jego nazwa honoruje Petera C. Pendeville'a (ur. 1961), belgijskiego kolekcjonera minerałów, który znalazł pierwszy okaz. Przyrostek "-(Y)" odnosi się do dominującego pierwiastka ziem rzadkich w jego składzie - itru. Został opisany przez Travisa A. Oldsa i współpracowników w 2023 roku na podstawie materiału z kopalni Jomac w Utah, USA.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Yellow
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Pendevilleite-(Y) jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, dyfrakcja rentgenowska (XRD) oraz analiza chemiczna (EDS/WDS). Wstępną wskazówką może być intensywnie żółty kolor, igiełkowa forma kryształów, silna zielona fluorescencja w UV-SW oraz wysoka radioaktywność. Cechy te są jednak wspólne dla wielu wtórnych minerałów uranu. ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest wizualnie niemal identyczny z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranylowymi, takimi jak studtite, compreignacite czy innymi węglanami uranylu. Pewne rozróżnienie bez specjalistycznej analizy jest niemożliwe. ## Formy kryształów Tworzy bardzo drobne, igiełkowe do włoskowych kryształów, które łączą się w promieniste, gwiaździste lub kuliste agregaty (rozety).

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania złóż uranu. Formuje się w wyniku działania wód bogatych w węglany na pierwotne minerały uranowe w obecności glinu, magnezu i itru. Na stanowisku typowym powstał w pustkach w obrębie skamieniałego drewna nasyconego uraninitem. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak uraninit, gips, kwarc, kalcyt, compreignacite, schröckingerite, metazelleryt i liebigit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Jomac, położona w White Canyon, w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu wyłącznie naukowym i systematycznym, nie podlega typowym kryteriom oceny kolekcjonerskiej. Wartość okazu zależy od bogactwa agregatów Pendevilleite-(Y) na matrycy skalnej oraz od jakości i ilości minerałów towarzyszących. Ze względu na mikroskopijny charakter, najważniejsza jest pewność identyfikacji potwierdzona analizą.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary i delikatność okazów, mechaniczne czyszczenie jest niewskazane i powinno być przeprowadzane wyłącznie przez specjalistów w warunkach laboratoryjnych. Zazwyczaj okazy nie wymagają czyszczenia. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi naprężeniami mechanicznymi. Jako minerał uranylowy, jest wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Jest silnie radioaktywny - należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Wymaga specjalistycznego traktowania zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej. ## Przechowywanie Okazy muszą być przechowywane w specjalistycznych, szczelnych i odpowiednio oznaczonych pojemnikach chroniących przed promieniowaniem. Należy trzymać je z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie oraz w suchym, stabilnym środowisku, z dala od światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej