Pauloabibite

Wzór chemiczny: NaNb<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>

Pauloabibit to rzadki niobian sodu, tworzący sześcienne kryształy o metalicznym połysku, występujący w kawernach w karbonatytach.

## Charakterystyka Pauloabibit jest minerałem z grupy tlenków, chemicznie klasyfikowanym jako niobian sodu. Występuje w formie dobrze wykształconych, pojedynczych kryształów o kształcie sześcianu, osiągających rozmiar do 0,2 mm. Kryształy te są nieprzezroczyste i mają czarną barwę oraz metaliczny połysk. Zazwyczaj narastają na ścianach niewielkich pustek (kawern) w obrębie skał karbonatytowych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 5.5, a gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej to 4.96 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Pauloabibit występuje wyłącznie w czarnej barwie. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Paulo Abiba, brazylijskiego inżyniera górnictwa i wybitnego kolekcjonera minerałów, w uznaniu jego wkładu w ochronę dziedzictwa mineralogicznego Brazylii. Pauloabibit został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku (numer IMA2017-052). Został odkryty w kompleksie karbonatytowym Seis Lagos w stanie Amazonas w Brazylii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, pauloabibit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.96
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja pauloabibitu opiera się na jego charakterystycznej formie krystalicznej - idealnych sześcianach. Kluczowe cechy to również czarna barwa, metaliczny połysk oraz specyficzne środowisko występowania (kawerny w karbonatytach). Ze względu na mikroskopijny rozmiar, ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Pauloabibit można pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak magnetyt, pirochlor czy lueshyt. Od magnetytu odróżnia go brak właściwości magnetycznych i sześcienna forma kryształów (magnetyt częściej tworzy ośmiościany). Od lueshytu, który ma ten sam skład chemiczny, odróżnia go układ krystalograficzny (lueshyt jest rombowy). Od pirochloru różni się prostszą, sześcienną formą (pirochlor tworzy ośmiościany). ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie proste, pojedyncze kryształy o formie sześcianu.

Środowisko występowania

## Geneza Prawdopodobnie powstaje w późnych stadiach procesów hydrotermalnych związanych z intruzjami karbonatytowymi. Krystalizuje z roztworów bogatych w sód i niob w obrębie pustek i szczelin w skale macierzystej. ## Asocjacje mineralne Pauloabibit współwystępuje z innymi minerałami znalezionymi w karbonatycie Seis Lagos, takimi jak goethyt, hematyt, anataz, diaspor, gorceixyt, florencyty-(Ce) i -(Nd) oraz monacyt-(Nd). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacją typową) tego minerału na świecie jest kompleks karbonatytowy Seis Lagos, położony w gminie São Gabriel da Cachoeira, w stanie Amazonas w Brazylii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów pauloabibitu ocenia się przede wszystkim na podstawie ostrości i doskonałości formy sześciennych kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, nieuszkodzonymi kryształami, kontrastowo osadzonymi na matrycy skalnej. Wielkość kryształów, mimo że zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie - większe sześciany (zbliżające się do 0,2 mm) są bardziej pożądane. Atrakcyjność podnosi obecność kilku kryształów na jednym fragmencie skały. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Seis Lagos w Brazylii, co czyni je niezwykle trudnymi do zdobycia na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy pauloabibitu są niezwykle małe i delikatne. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźne cząstki kurzu. Nie zaleca się stosowania wody ani żadnych chemikaliów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi. Kryształy są kruche, więc należy chronić je przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy narażać okazu na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej