Paulmooreite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>2</sub>As<sup>3+</sup><sub>2</sub>O<sub>5</sub>

Paulmooreit to bardzo rzadki arsenin ołowiu, tworzący bezbarwne do jasnożółtych, tabliczkowe kryształy o diamentowym połysku.

## Charakterystyka Paulmooreit jest arseninem ołowiu, występującym w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy niewielkie skupienia lub pojedyncze, rozproszone kryształy na powierzchni skały macierzystej. Jest minerałem przezroczystym, o silnym, niemal diamentowym połysku, co wyróżnia go spośród wielu innych minerałów wtórnych. ## Właściwości fizyczne Kryształy paulmooreitu są bardzo miękkie i kruche, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3. Minerał charakteryzuje się dużą gęstością (6,47 g/cm³), co jest typowe dla minerałów zawierających ołów. Połysk jest silnie szklisty do diamentowego. Jest przezroczysty. ## Barwy i odmiany Paulmooreit jest najczęściej bezbarwny, może jednak przyjmować odcienie bladożółte do kanarkowożółtych. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Långban w Szwecji i opisany w 1979 roku przez Pete'a J. Dunna, Rolanda C. Rouse'a i Josepha A. Nelen. Nazwę nadano na cześć Paula Briana Moore'a (1940–2023), amerykańskiego mineraloga z Uniwersytetu w Chicago, w uznaniu jego wkładu w badania nad minerałami z Långban i złożonymi tlenkami. ## Zastosowania Paulmooreit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie jako bardzo rzadki i dobrze zdefiniowany gatunek mineralny.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Diamentowy
Rysa
Biała
Gęstość
6.47
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Paulmooreit można rozpoznać po jego charakterystycznym wyglądzie: małych, bezbarwnych lub żółtych, tabliczkowych kryształach o bardzo silnym, diamentowym połysku. Jego występowanie jest ograniczone do specyficznego środowiska geologicznego - przeobrażonych złóż rud żelaza i manganu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi arseninami ołowiu z Långban, takimi jak magnussonit czy finnemanit. Ostateczne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS). Wizualnie wyróżnia go silny połysk i tabliczkowa forma kryształów. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}, i mogą wykazywać prążkowanie. Występują jako pojedyncze, izolowane kryształy lub niewielkie, luźne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Paulmooreit jest minerałem wtórnym, który tworzy się w warunkach metamorfizmu w obrębie złóż rud żelaza i manganu. Powstaje w skarnach i skałach węglanowych, które zostały poddane działaniu procesów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami z Långban, takimi jak magnussonit, tegengrenit, hematofanit, hausmanit, mimetesyt, kalcyt i baryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania paulmooreitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Långban w gminie Filipstad, w regionie Värmland w Szwecji. Jest to klasyczne stanowisko dla wielu rzadkich minerałów.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi, przezroczystymi kryształami o intensywnym połysku, osadzonymi na kontrastującej matrycy. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi 0.5 mm są już uważane za wyjątkowe. Ważna jest również estetyka kompozycji i brak uszkodzeń. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów paulmooreitu jest kopalnia Långban w Szwecji. Materiał z tej historycznej lokalizacji jest bardzo poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na dużą kruchość i miękkość, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą czy innymi chemikaliami. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi środkami czyszczącymi. Minerał jest bardzo miękki, dlatego trzeba chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy paulmooreitu, jako mikrominerały, powinny być przechowywane w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej