Paulingite-K

Wzór chemiczny: (K,Ca,Na,Ba,◻)₁₀(Si,Al)₄₂O₈₄·34H₂O

Paulingit-K to rzadki zeolit potasowy, tworzący charakterystyczne, kuliste agregaty izometrycznych kryształów o szklistym połysku.

## Charakterystyka Paulingit-K jest uwodnionym glinokrzemianem potasu, wapnia i sodu, należącym do grupy zeolitów. Minerał ten tworzy bardzo charakterystyczne, niemal idealnie kuliste agregaty, zbudowane z drobnych, silnie połyskujących kryształów. Poszczególne kryształy są zazwyczaj zbyt małe, by można je było dostrzec gołym okiem, ale razem budują sferyczne formy o średnicy do kilku milimetrów. Powierzchnia agregatów jest często fasetowana, co nadaje im wygląd małych, oszlifowanych kul lub dysków. ## Właściwości fizyczne Kryształy paulingitu-K charakteryzują się twardością około 5 w skali Mohsa. Mają szklisty, czasem lekko perłowy połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 2.1-2.2 g/cm³. ## Barwy i odmiany Paulingit-K jest najczęściej bezbarwny lub biały. Rzadziej spotyka się okazy o delikatnym, żółtawym zabarwieniu. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany w 1960 roku na cześć Linusa Paulinga (1901-1994), amerykańskiego chemika i krystalografa, dwukrotnego laureata Nagrody Nobla, za jego fundamentalny wkład w zrozumienie złożonych struktur krzemianów. Pierwotnie opisano go jako "paulingit", a przyrostek "-K" został dodany później, gdy analiza chemiczna wykazała dominację potasu (K) w składzie w stosunku do innych paulingitów (np. Paulingitu-Ca). ## Zastosowania Paulingit-K nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast minerałem bardzo cenionym i poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w zeolitach oraz minerałach rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Barwa
Colorless to pale yellow
Połysk
Vitreous , Greasy
Rysa
White
Gęstość
0
Łupliwość
Imperfect on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najbardziej charakterystyczną cechą paulingitu-K są jego idealnie kuliste lub sferoidalne agregaty krystaliczne. Połysk i forma kryształów są kluczowe dla identyfikacji. Występuje w pęcherzach pogazowych w skałach bazaltowych. ## Odróżnianie od podobnych Kuliste agregaty paulingitu-K mogą być mylone z innymi zeolitami tworzącymi sferolity, takimi jak thomsonit czy niektóre formy chabazytu. Paulingit-K wyróżnia się jednak bardziej regularnym, izometrycznym kształtem poszczególnych kryształów budujących agregat (często widoczne pod lupą jako małe romboedry) i charakterystycznym, niemal "oszlifowanym" wyglądem powierzchni kuli. ## Formy kryształów Paulingit-K krystalizuje w układzie regularnym, najczęściej tworząc kryształy o formie dwunastościanu rombowego. Kryształy te rzadko występują pojedynczo, niemal zawsze zrastając się w kuliste lub półkuliste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Paulingit-K jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w pęcherzach i szczelinach w skałach wulkanicznych, głównie w bazaltach. Krystalizuje z roztworów bogatych w krzemionkę i alkalia w późnych etapach stygnięcia lawy. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak filipsyt, chabazyt, gismondyt, a także z kalcytem i apofilitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska paulingitu-K znajdują się w bazaltach wzdłuż rzeki Columbia w stanach Waszyngton i Oregon w USA. Znany jest również z Riggins w stanie Idaho (USA), Höwenegg w Niemczech oraz z niektórych lokalizacji na Islandii i w Czechach (okolice Ústí nad Labem).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy paulingitu-K to te, które posiadają dobrze wykształcone, idealnie kuliste agregaty o dużym połysku i średnicy. Kontrastujące umiejscowienie bezbarwnych lub białych kul na ciemnej bazaltowej matrycy znacznie podnosi atrakcyjność wizualną i wartość okazu. Ważna jest również wielkość - agregaty przekraczające 5 mm średnicy są już uważane za duże i rzadkie. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się lokalizacje wzdłuż Columbia River, zwłaszcza w okolicach Rock Island Dam w stanie Waszyngton, USA. Okazy z tych miejsc stanowią wzorzec dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą zniszczyć delikatne agregaty. ## Czego unikać Jako zeolit, paulingit-K jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury i zniszczenie kryształów. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne nie jest zalecana. ## Przechowywanie Okazy najlepiej przechowywać w zamkniętych, stabilnych pojemnikach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na kruchość, należy unikać umieszczania innych minerałów bezpośrednio na okazach paulingitu-K.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej