Paulingite-Ca

Wzór chemiczny: (Ca,K,Na,Ba,&#9744;)<sub>10</sub>(Si,Al)<sub>42</sub>O<sub>84</sub>·34H<sub>2</sub>O

Paulingit-Ca to rzadki minerał z grupy zeolitów, tworzący charakterystyczne, kuliste lub izometryczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Paulingit-Ca jest uwodnionym glinokrzemianem wapnia, potasu i sodu, należącym do grupy zeolitów. Tworzy bardzo charakterystyczne, dobrze wykształcone kryształy, najczęściej w formie dwunastościanów rombowych, które mogą osiągać do 1 cm średnicy. Kryształy te są często przezroczyste do przeświecających, o szklistym połysku. Zwykle występują jako pojedyncze, izolowane kryształy narosłe na ścianach szczelin skalnych lub w ich wnętrzu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą około 5 w skali Mohsa. Jego kryształy są kruche, a przełam jest nierówny. Gęstość Paulingitu-Ca wynosi około 2.08-2.15 g/cm³. Połysk jest typowo szklisty, a rysa biała. ## Barwy i odmiany Paulingit-Ca jest najczęściej bezbarwny, biały lub rzadziej żółtawy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych czy handlowych. Zmienność w składzie chemicznym (głównie proporcje kationów Ca, K, Na) prowadzi do istnienia pokrewnych minerałów w serii paulingitu, takich jak Paulingit-K. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1960 roku przez W. B. Kamb i W. C. Oke. Jego nazwa honoruje Linusa Paulinga (1901-1994), amerykańskiego chemika i krystalografa, laureata Nagrody Nobla, za jego fundamentalny wkład w zrozumienie złożonych struktur krzemianów. ## Zastosowania Paulingit-Ca nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast minerałem cenionym i poszukiwanym przez kolekcjonerów specjalizujących się w zeolitach i mikromontażach ze względu na swoje doskonale wykształcone kryształy.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.08-2.15
Łupliwość
Niedoskonała wg {110}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną paulingitu są jego charakterystyczne, niemal idealnie kuliste lub wielościenne kryształy o formie dwunastościanu rombowego. Występowanie w geodach i szczelinach w skałach bazaltowych jest również silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Paulingit-Ca można pomylić z innymi zeolitami tworzącymi izometryczne kryształy, takimi jak chabazyt czy analcym. Chabazyt często tworzy jednak kryształy o formie zbliżonej do sześcianu (romboedry), a analcym dwudziestoczterościany deltoidowe. Dokładna identyfikacja często wymaga analizy kształtu kryształów pod powiększeniem lub metod instrumentalnych. ## Formy kryształów Paulingit-Ca krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy w formie dwunastościanu rombowego {110}. Kryształy te są zazwyczaj izolowane i narosłe na podłożu, rzadko tworzą większe skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Paulingit-Ca jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w pęcherzach i szczelinach w wulkanicznych skałach zasadowych, takich jak bazalty. Krystalizuje z roztworów wodnych w późnych etapach stygnięcia lawy. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak phillipsyt, herschelit (odmiana chabazytu), chabazyt, gismondyn, garronit, a także z kalcytem i różnymi minerałami z grupy smektytu (np. montmorillonitem). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to Riggins w hrabstwie Idaho, USA. Minerał ten znajdowano również w bazaltach w Richmond (Victoria, Australia), w Hrabstwie Antrim w Irlandii Północnej oraz w kilku lokalizacjach w Czechach (np. Vinarická Hora).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi i błyszczącymi kryształami o jak największej średnicy. Ważne jest również atrakcyjne umiejscowienie kryształów na kontrastującym podłożu (matriksie) oraz brak uszkodzeń. Okazy z klasycznej lokalizacji w Idaho są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z Three Mile Creek i Rock Creek w pobliżu Riggins, w hrabstwie Idaho, USA. Stanowiska te dostarczyły największych i najlepiej wykształconych kryształów paulingitu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Należy pozwolić okazowi całkowicie wyschnąć w temperaturze pokojowej. ## Czego unikać Jako zeolit, paulingit jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować utratę wody z jego struktury i zniszczenie kryształu. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Kryształy są kruche i wrażliwe na uderzenia oraz wibracje. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach (typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności. Nie należy wystawiać ich na bezpośrednie działanie światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej