Pauladamsite

Wzór chemiczny: Cu²⁺₄(Se⁴⁺O₃)(S⁶⁺O₄)(OH)₄(H₂O)₂

Pauladamsyt to bardzo rzadki, wtórny minerał miedzi o intensywnie niebieskiej barwie, występujący w postaci mikroskopijnych, listewkowych kryształów.

## Charakterystyka Pauladamsyt jest uwodnionym seleniniano-siarczanem hydroksylowym miedzi. Tworzy bardzo małe, listewkowe lub igiełkowe kryształy, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj występują one w postaci promienistych agregatów, rozet lub splątanych skupień przypominających filc. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są najczęściej obserwowane pod mikroskopem. ## Właściwości fizyczne Kryształy pauladamsytu wykazują intensywnie niebieski kolor i szklisty połysk. Są przezroczyste i charakteryzują się bladoniebieską rysą. Twardość w skali Mohsa jest szacowana na 3-4, a gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi około 3,65 g/cm³. Minerał ten jest kruchy. ## Barwy i odmiany Pauladamsyt występuje w jednolitym, intensywnym, lazurowym lub królewskim odcieniu niebieskiego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty na hałdach kopalni North Star w rejonie Tintic w hrabstwie Juab, w stanie Utah (USA). Został opisany w 2018 roku i nazwany na cześć Paula Adamsa (ur. 1951), amerykańskiego kolekcjonera minerałów specjalizującego się w minerałach z tego rejonu, który jako pierwszy zauważył niezwykłe okazy. ## Zastosowania Pauladamsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, systematyce mineralogicznej oraz mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: green
Połysk: Vitreous
Rysa: pale green
Gęstość: 3.535
Łupliwość: {001}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Pauladamsyt jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego, intensywnie niebieskiego koloru, formy kryształów (drobne, listewkowe lub igiełkowe) oraz specyficznego środowiska występowania. Kluczowe jest współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami miedzi i selenu. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi intensywnie niebieskimi, wtórnymi minerałami miedzi, takimi jak linaryt, azuryt czy cyjanotrichit. Od linarytu odróżnia go jaśniejszy odcień niebieskiego i brak reakcji z kwasem solnym. Od azurytu różni się pokrojem kryształów (azuryt tworzy zwykle kryształy tabliczkowe lub skupienia ziarniste i reaguje z kwasami). Od cyjanotrichitu odróżnia go brak jedwabistego połysku i nieco inna forma skupień. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, listewkowe, wydłużone zgodnie z jedną osią, o maksymalnej długości do 1 mm. Najczęściej tworzą promieniste agregaty, rozety, a także gęste, splątane skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Pauladamsyt jest minerałem wtórnym, który tworzy się w strefie utleniania (wietrzenia) złóż polimetalicznych. Powstaje w wyniku reakcji roztworów bogatych w miedź, siarczany i seleninany z minerałami pierwotnymi. Jego obecność jest związana z wietrzeniem siarczków i selenków miedzi w środowisku zasobnym w tlen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych wtórnych minerałów. W lokalizacji typowej (kopalnia North Star) znaleziono go w asocjacji z gipsem, jarosytem, chalkomenitem, linarytem, malachitem, azurytem, brochantytem, anglesytem, a także rzadkimi seleninianami, takimi jak schmiederyt i munakatait. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania pauladamsytu na świecie jest jego miejsce odkrycia - hałdy kopalni North Star, w rejonie górniczym Tintic, hrabstwo Juab, Utah, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów pauladamsytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, promienistymi rozetami o intensywnie niebieskiej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Wielkość kryształów, chociaż zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie - im większe i lepiej wykształcone igły lub listewki, tym okaz jest cenniejszy. Ważna jest także asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w stanie Utah, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim pauladamsyty pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy pauladamsytu są ekstremalnie delikatne i kruche. Należy unikać czyszczenia mechanicznego, w tym używania szczoteczek. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można ostrożnie użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Czyszczenie w wodzie, zwłaszcza ultradźwiękowej, jest wysoce niewskazane. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę i gwałtowne jej zmiany. Jako minerał uwodniony, może być wrażliwy na zmiany wilgotności i nie powinien być przechowywany w zbyt suchym środowisku. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach do mikromontażu (tzw. micromount boxes), które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wahaniami wilgotności. Należy unikać wystawiania na bezpośrednie działanie światła słonecznego.