Pašavaite

Wzór chemiczny: Pd<sub>3</sub>Pb<sub>2</sub>Te<sub>2</sub>

Pašavaite to ekstremalnie rzadki tellurek palladu i ołowiu, znajdowany wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren w czeskich Sudetach.

## Charakterystyka Pašavaite jest minerałem z grupy tellurków, występującym w postaci anhedralnych (nieforemnych) ziaren o wielkości nieprzekraczającej 0.2 mm. Jest nieprzezroczysty, ma szarą barwę i metaliczny połysk. Zazwyczaj tkwi w masie kwarcowej, a jego identyfikacja jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik analitycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 10.11 g/cm³. Twardość nie została określona. ## Barwy i odmiany Pašavaite jest minerałem monokolorystycznym, występującym wyłącznie w odcieniach szarości. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - sztolni Pašava w pobliżu miejscowości Ostružná w rejonie Kašperské Hory w Czechach. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału w 2002 roku przez zespół czeskich mineralogów: S. Vránę, P. Ondruša, J. Litochleba i innych. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie jedynie w formie mikroskopijnych ziaren, pašavaite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
10.11
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Ortorombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja pašavaitu w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Minerał jest nierozróżnialny wizualnie od wielu innych towarzyszących mu siarczków i tellurków. Pewne rozpoznanie wymaga specjalistycznego sprzętu, takiego jak mikroskop elektronowy z analizatorem EDS/WDS, w celu określenia dokładnego składu chemicznego. ## Odróżnianie od podobnych Pašavaite może być mylony z innymi szarymi, metalicznymi minerałami występującymi w tej samej asocjacji, takimi jak kotulskit, merenskyit, clausthalit, altait czy galena. Jedyną metodą na ich odróżnienie jest analiza chemiczna w mikrosondzie. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie nieregularnych, anhedralnych ziaren wrośniętych w inne minerały, głównie w kwarc.

Środowisko występowania

## Geneza Pašavaite powstaje w warunkach hydrotermalnych, w żyłach kwarcowych bogatych w metale szlachetne, tellur i selen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z bogatym zespołem innych tellurków, selenków i siarczków. Najczęściej towarzyszą mu kotulskit, merenskyit, isomertieit, sobolevskit, vysotskit, clausthalit, złoto rodzime, hessyt, stützyt, altait, galena, chalkopiryt, piryt i sfaleryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania pašavaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - sztolnia Pašava, Ostružná, Kašperské Hory w Czechach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jedynym kryterium oceny jest pewność jego identyfikacji na okazie. Dodatkowym atutem może być wielkość ziarna (choć zawsze będzie mikroskopijna) oraz bogactwo minerałów towarzyszących na tej samej próbce. Estetyka okazu ma znaczenie drugorzędne. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Czechach. Materiał z tego miejsca jest niezwykle trudny do zdobycia i stanowi rarytas w wyspecjalizowanych kolekcjach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z pašavaitem, ze względu na mikroskopijną wielkość ziaren, nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Każda próba czyszczenia grozi bezpowrotną utratą minerału. Okaz należy chronić przed kurzem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, zwłaszcza kwasami i środkami utleniającymi, które mogą reagować z tellurkami. Należy również unikać ultradźwięków i gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej