Parisite-(Nd)
Wzór chemiczny: CaNd<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>F<sub>2</sub>
Rzadki minerał z grupy parysytu, węglan wapnia i neodymu, tworzący drobne, heksagonalne kryształy o różowofioletowej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4.5
- Połysk
- Szklisty do żywicznego
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 4.37
- Łupliwość
- Wyraźna na {0001}
- Przełam
- Nierówny do podkonchoidalnego
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Hexagonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja parysytu-(Nd) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa i wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS lub WDS, w celu potwierdzenia dominacji neodymu nad innymi pierwiastkami ziem rzadkich. Wizualnie można go podejrzewać na podstawie heksagonalnego kształtu kryształów, różowofioletowej barwy i współwystępowania z innymi minerałami ziem rzadkich w znanych lokalizacjach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy parysytu, takimi jak parysyt-(Ce) czy synchisyt-(Nd). Rozróżnienie bez specjalistycznej analizy chemicznej jest niemożliwe. Od innych różowych minerałów (np. rodochrozytu) odróżnia go forma kryształów i środowisko występowania. ## Formy kryształów Tworzy niewielkie, ostro zakończone, heksagonalne (sześcioboczne) kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym. Często występują w formie promienistych lub rozetkowych agregatów.
Środowisko występowania
## Geneza Parysyt-(Nd) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w karbonatytach oraz w żyłach hydrotermalnych związanych z alkalicznymi skałami magmowymi, bogatymi w pierwiastki ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami węglanowymi pierwiastków ziem rzadkich, takimi jak bastnazyt-(Ce), kordylit-(Ce), huanghoit-(Ce), a także z egirynem, riebeckitem, barytem, fluorytem i monacytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania parysytu-(Nd) jest ogromne złoże rud żelaza i pierwiastków ziem rzadkich Bayan Obo w Mongolii Wewnętrznej w Chinach. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich parysytu-(Nd) zależy przede wszystkim od wykształcenia i ostrości kryształów oraz ich wielkości, chociaż rzadko przekraczają one milimetr. Cenione są wyraźne, dobrze uformowane, sześcioboczne kryształy i estetyczne, rozetkowe agregaty. Intensywność różowofioletowej barwy również podnosi atrakcyjność okazu. Ważny jest kontrast z minerałem macierzystym (matrycą). ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest złoże Bayan Obo w Chinach. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów i ich kruchość, należy unikać czyszczenia mechanicznego, w tym szczoteczek. Kontakt z wodą nie jest wskazany. ## Czego unikać Parysyt-(Nd) jest wrażliwy na działanie kwasów, które powodują jego gwałtowne pienienie się i rozkład. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami. Nie należy go podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci. Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest zamykane pudełko typu "micromount", które chroni delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami.