Pararammelsbergite

Wzór chemiczny: Ni<sup>3+</sup>(As<sub>2</sub>)<sup>3-</sup>

Pararammelsbergit to arsenek niklu (NiAs₂), dymorficzna odmiana rammelsbergitu, tworzący metaliczne, cynowobiałe skupienia, często z różowawym nalotem.

## Charakterystyka Pararammelsbergit jest arsenkiem niklu i jedną z dwóch odmian polimorficznych (dymorfem) minerału o wzorze NiAs₂ - drugą jest rammelsbergit. Występuje najczęściej w formie masywnych, ziarnistych lub promienistych skupień. Dobrze wykształcone kryształy są wyjątkowo rzadkie. Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i cynowobiałą barwą, która pod wpływem powietrza może pokrywać się szarym lub charakterystycznym różowawym nalotem. ## Właściwości fizyczne Jest minerałem nieprzezroczystym o dużej gęstości, wynoszącej około 7,12 g/cm³. Jego twardość w skali Mohsa waha się między 5,5 a 6, co plasuje go w grupie minerałów stosunkowo twardych, odpornych na zarysowanie stalą. Posiada wyraźną łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Typowa barwa świeżego minerału jest cynowobiała. Z czasem na jego powierzchni tworzy się nalot, który może przybierać odcień od szarego do różowawego lub czerwonawego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego bliskiego związku z rammelsbergitem - przedrostek "para" (z greckiego "obok, blisko") wskazuje na bycie jego dymorfem. Został po raz pierwszy opisany w 1940 roku na podstawie okazów pochodzących z kopalni w rejonie Sudbury w Ontario (Kanada). ## Zastosowania Pararammelsbergit nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Stanowi obiekt zainteresowania głównie kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców badających paragenezy kruszcowe. W miejscach obfitego występowania może być podrzędnym składnikiem rud niklu.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5-6
Połysk
Metallic
Rysa
Grayish black
Gęstość
7.12
Łupliwość
Good on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Pararammelsbergit rozpoznaje się po metalicznym połysku, cynowobiałej barwie, dużej gęstości oraz charakterystycznym różowawym nalocie. Występowanie w towarzystwie innych arsenków niklu i kobaltu (nikielin, skutterudyt, saffloryt) jest silną wskazówką diagnostyczną. Zielony, pudrowy nalot annabergitu na powierzchni jest dowodem na obecność niklu. ## Odróżnianie od podobnych Odróżnienie pararammelsbergitu od rammelsbergitu, safflorytu, skutterudytu czy löllingitu na podstawie cech wizualnych jest niezwykle trudne i często niemożliwe bez zaawansowanych badań, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wszystkie te minerały mają podobny wygląd i właściwości fizyczne. Czasem pomocny może być odcień nalotu lub forma skupień, ale nie są to cechy jednoznaczne. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są bardzo rzadkie i zazwyczaj mają postać niewielkich, tabliczkowych lub pryzmatycznych form. Najczęściej spotykany jest w formie masywnych, zbitych skupień, a także w agregatach o budowie promienistej lub promienisto-włóknistej.

Środowisko występowania

## Geneza Pararammelsbergit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych formujących się w warunkach średnich temperatur, zazwyczaj w towarzystwie innych arsenków i siarkoarsenków. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z rammelsbergitem, nikielinem, skutterudytem, safflorytem, löllingitem, srebrem rodzimym, bizmutem rodzimym oraz kalcytem i kwarcem. ## Lokalizacje Do najważniejszych światowych lokalizacji należą złoża niklowo-kobaltowe w Kanadzie (rejon Sudbury i Cobalt w Ontario), Niemczech (Schneeberg i Annaberg w Saksonii), Czechach (Jáchymov) oraz w Maroku (dystrykt Bou Azzer).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi kryształami, które należą do ogromnych rzadkości. W przypadku form masywnych i promienistych o wartości decyduje bogactwo skupienia, czystość (brak zanieczyszczeń) oraz atrakcyjne asocjacje z innymi minerałami, np. kontrastującym barwą, czerwonawym nikielinem lub srebrem rodzimym. ## Popularne stanowiska Za klasyczne, dostarczające najlepszych okazów, uważa się historyczne stanowiska w Niemczech (Saksonia) i Czechach (Jáchymov) oraz w Kanadzie (Ontario). Wysokiej jakości okazy pochodzą również z zagłębia Bou Azzer w Maroku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, które mogą przyspieszyć procesy utleniania i zniszczyć okaz. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wilgoć, która powoduje jego utlenianie i powstawanie wtórnych minerałów niklu, najczęściej zielonego, nalotowego annabergitu. Jako arsenek jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu powstającego przy jego obróbce i każdorazowo myć ręce po kontakcie z okazem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie kwasów. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w szczelnie zamykanych pojemnikach lub klaserach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Pozwoli to spowolnić proces utleniania i zachować naturalny wygląd powierzchni minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej