Paraniite-(Y)

Wzór chemiczny: (Ca,Y,Dy)<sub>2</sub>Y(W<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>

Paraniit-(Y) to niezwykle rzadki arsenian-wolframian wapnia i itru, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o żółtawej barwie.

## Charakterystyka Paraniit-(Y) jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arsenianów i wolframianów. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, osiągających rozmiary do 0.2 mm. Kryształy są przezroczyste do przeświecających i charakteryzują się jasnożółtą do żółtobrązowej barwy oraz bladożółtą rysą. ## Właściwości fizyczne Minerał ten odznacza się diamentowym połyskiem. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, a gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki to 6.33 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Historia i nazwa Paraniit-(Y) został po raz pierwszy opisany w 1998 roku przez D.I. Belakovskiego, I.V. Pekova, A.V. Voloshina i J.A. Percauda. Nazwa minerału honoruje brazylijskiego mineraloga Daniela Paraníba, a przyrostek "-(Y)" wskazuje na dominujący w składzie itr (Y) spośród pierwiastków ziem rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Diamentowy
Rysa
Bladożółta
Gęstość
6.33
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie paraniitu-(Y) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i ekstremalną rzadkość. Identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/WDS) w celu potwierdzenia unikalnego składu chemicznego (obecność Ca, Y, W i As) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi o podobnej barwie i pokroju, takimi jak szelityn czy inne wolframiany i arseniany. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, często o zarysie sześcioboku lub rombu, a także wydłużone formy listewkowe. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, izolowane kryształy na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Paraniit-(Y) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż polimetalicznych. W lokalizacji typowej (kopalnia Capillitas) tworzy się w druzach i szczelinach w skale riolitowej, w obrębie utlenionej strefy złoża zawierającego wolfram i arsen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, kaolinit, hematyt, bismut rodzimy, bismutynit, wolframit, szelityn, mimetezyt, beudantyt oraz anglesyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania paraniitu-(Y) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Capillitas w departamencie Andalgalá, w prowincji Catamarca w Argentynie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, głównym kryterium wartości kolekcjonerskiej jest jakość i bogactwo okazu macierzystego. Najbardziej pożądane są próbki z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami, wyraźnie widocznymi pod mikroskopem, osadzonymi na kontrastującym tle. Liczba kryształów na jednym okazie również znacząco podnosi jego wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Capillitas w Argentynie, co czyni każdy okaz pochodzący z tej lokalizacji niezwykle cennym dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikromontaży.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane i powinno być przeprowadzane wyłącznie przez specjalistów. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i zasadami. Minerał jest potencjalnie wrażliwy na ultradźwięki i gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy paraniitu-(Y) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach mikromontażowych, chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywanie w ciemności pomoże zachować oryginalną barwę.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej