Paramendozavilite

Wzór chemiczny: NaAl<sub>4</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>7</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>5</sub>(PMo<sup>6+</sup><sub>12</sub>O<sub>40</sub>)(OH)<sub>16</sub>·56H<sub>2</sub>O

Paramendozawilit to bardzo rzadki, uwodniony fosforan-polimolibdenian żelaza, sodu i glinu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o żółtozielonej barwie.

## Charakterystyka Paramendozawilit jest złożonym, uwodnionym fosforanem-polimolibdenianem należącym do grupy mendozawilitu. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Kryształy te tworzą rozetkowe agregaty, naloty i cienkie skorupy na powierzchni skał. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do oceny bez użycia specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy paramendozawilitu wykazują szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek i ich delikatności. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Paramendozawilit ma charakterystyczną żółtozieloną barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego bliskiego związku strukturalnego z mendozawilitem. Przedrostek "para-" wskazuje na polimorfizm, czyli odmienną strukturę krystaliczną przy tym samym składzie chemicznym. Został opisany po raz pierwszy w 1998 roku na podstawie próbek z kopalni Chuquicamata w Chile. ## Zastosowania Paramendozawilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących minerały rzadkie i mikrominerały.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale yellow-green
Gęstość
2.95
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Micaceous
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja paramendozawilitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, można go jedynie wstępnie podejrzewać na podstawie żółtozielonej barwy, charakterystycznych mikroskopijnych, heksagonalnych kryształów tworzących rozetkowe skupienia oraz współwystępowania z innymi rzadkimi molibdenianami w strefach utleniania złóż miedziowo-molibdenowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy mendozawilitu (jak sam mendozawilit) oraz innymi wtórnymi molibdenianami o podobnej barwie. Pewne rozróżnienie od mendozawilitu wymaga potwierdzenia jednoskośnego układu krystalograficznego, w przeciwieństwie do trójskośnego mendozawilitu. Inne podobne minerały, jak np. szenit, mają zazwyczaj inną morfologię kryształów. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetkowe lub wachlarzowate agregaty, a także tworzą cienkie naloty i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Paramendozawilit jest minerałem wtórnym, powstającym w ekstremalnie suchych warunkach klimatycznych. Tworzy się w strefach utleniania (gossanach) złóż porfirowych miedzi i molibdenu. Jego powstawanie jest wynikiem wietrzenia pierwotnych siarczków, głównie molibdenitu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi rzadkimi, wtórnymi molibdenianami i siarczanami. Typowe minerały towarzyszące to mendozawilit, szenit, lindgrenit, brochantyt, antlerit, gips, a także kwarc i hematyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania, będącym jednocześnie lokalizacją typową, jest kopalnia Chuquicamata w regionie Antofagasta w Chile. Jest to największa na świecie kopalnia odkrywkowa miedzi, znana z występowania wielu rzadkich minerałów wtórnych. Inne doniesienia o jego występowaniu, np. z kopalni w Utah (USA), wymagają dalszej weryfikacji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy od bogactwa i wykształcenia mikroskopijnych kryształów. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnie uformowanymi, rozetkowymi agregatami o intensywnej, żółtozielonej barwie, kontrastującymi z matrycą skalną. Ze względu na mikroskopijny charakter, jakość okazu ocenia się pod dużym powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym potwierdzonym i uznanym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Chuquicamata w Chile. Próbki z tej lokalizacji są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy traktować z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie nie jest zalecane ze względu na ekstremalną delikatność i reaktywność minerału. Pył można usuwać wyłącznie za pomocą delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić kryształy. Niewskazane jest również używanie jakichkolwiek środków chemicznych, ultradźwięków oraz narażanie na zmiany temperatury i wilgotności. Minerał jest niestabilny w warunkach innych niż te panujące w suchym klimacie jego miejsca występowania. ## Przechowywanie Okazy paramendozawilitu muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Najbezpieczniejszą formą ekspozycji jest specjalistyczne pudełko typu "micromount", chroniące przed uszkodzeniami mechanicznymi i czynnikami zewnętrznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej