Paralstonite

Wzór chemiczny: BaCa(CO₃)₂

Paralstonit to rzadki węglan baru i wapnia, tworzący bezbarwne lub szare, dipiramidalne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Paralstonit jest rzadkim minerałem z grupy węglanów, będącym podwójnym węglanem baru i wapnia. Jego nazwa nawiązuje do podobieństwa strukturalnego do alstonitu. Tworzy zazwyczaj niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o charakterystycznym, dipiramidalnym kształcie, przypominającym dwie połączone podstawami piramidy. Okazy są najczęściej bezbarwne, choć bywają też przydymione lub bladoszare. Ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjne formy kryształów jest cenionym minerałem kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 4-4.5 w skali Mohsa, co plasuje go w grupie minerałów średnio twardych. Ma szklisty połysk, a jego kryształy mogą być od przezroczystych do przeświecających. Gęstość wynosi około 3.60 g/cm³. ## Barwy i odmiany Paralstonit występuje w ograniczonej gamie kolorystycznej. Najczęściej spotykane są kryształy całkowicie bezbarwne. Rzadziej obserwuje się okazy o barwie przydymionej białej do jasnoszarej. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Paralstonit został po raz pierwszy opisany w 1979 roku. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa "pará" (παρά), oznaczającego "obok" lub "blisko", oraz nazwy minerału alstonitu, co odzwierciedla jego bliskie podobieństwo strukturalne i chemiczne do tego minerału. Miejscem typowym, z którego pochodzą pierwsze opisane okazy, jest kopalnia Minerva No. 1 w rejonie Cave-in-Rock w stanie Illinois, USA. ## Zastosowania Paralstonit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jego jedyne zastosowanie to obiekt zainteresowania kolekcjonerów minerałów, którzy cenią go za rzadkość, estetyczne formy kryształów i pochodzenie ze znanych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4-4.5
Połysk: Vitreous
Gęstość: 3.60
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Paralstonit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej formie kryształów - ostrych, sześciobocznych dipiramid. Cechami pomocniczymi są szklisty połysk, stosunkowo duża gęstość jak na węglan oraz występowanie w towarzystwie innych minerałów hydrotermalnych, takich jak fluoryt czy baryt. Reaguje gwałtownie z kwasem solnym. ## Odróżnianie od podobnych Paralstonit bywa mylony z alstonitem, z którym jest blisko spokrewniony. Odróżnienie tych dwóch minerałów bez zaawansowanych badań (np. dyfrakcji rentgenowskiej) jest praktycznie niemożliwe. Można go również pomylić z niektórymi formami kalcytu lub kwarcem, jednak kalcyt jest od niego miększy (twardość 3), a kwarc znacznie twardszy (twardość 7). Witherit, inny węglan baru, ma zazwyczaj inne formy kryształów (pseudoheksagonalne, pryzmatyczne) i jest gęstszy. ## Formy kryształów Kryształy paralstonitu są zazwyczaj niewielkie i przyjmują formę ostrych, stromych dipiramid heksagonalnych (lub pseudoheksagonalnych). Rzadko tworzy skupienia ziarniste lub masywne.

Środowisko występowania

## Geneza Paralstonit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w żyłach kruszcowych, gdzie krystalizuje z roztworów bogatych w bar i wapń. Jego obecność jest charakterystyczna dla niektórych złóż fluorytowo-barytowo-cynkowo-ołowiowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami hydrotermalnymi. W lokalizacji typowej (Cave-in-Rock) znaleziono go w towarzystwie fluorytu, kalcytu, barytu, stroncjanitu, benstonitu i alstonitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym miejscem występowania paralstonitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kompleks kopalń fluorytu w rejonie Cave-in-Rock w hrabstwie Hardin, w stanie Illinois (USA). Poza tym odnotowano jego obecność w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni High Pirn w Dumfries and Galloway w Szkocji oraz w złożu rud cynku i ołowiu w Långban w Szwecji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i lśniącymi kryształami o dipiramidalnej formie. Wysoko oceniane są przezroczyste, bezbarwne kryształy, szczególnie te osadzone na kontrastującym podłożu, na przykład na fioletowym fluorycie. Wielkość kryształów jest również istotnym czynnikiem - większe, nieuszkodzone okazy osiągają wyższe ceny. Ważna jest także estetyczna kompozycja z innymi minerałami towarzyszącymi. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane i klasyczne okazy paralstonitu pochodzą z jego miejsca typowego - kopalni Minerva No. 1 w rejonie Cave-in-Rock w Illinois, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za wzorcowe dla tego gatunku i stanowią podstawę większości kolekcji specjalistycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy paralstonitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Po czyszczeniu na mokro okaz należy dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Jako węglan, paralstonit jest wrażliwy na działanie kwasów, które powodują jego gwałtowne rozpuszczanie. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Minerał jest stosunkowo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy paralstonitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby zapobiec kontaktowi z innymi minerałami. Można go eksponować w zamkniętych gablotach, chroniąc przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.