Paralammerite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>

Paralammeryt to rzadki arsenian miedzi, tworzący niewielkie, ciemnozielone kryształy, będący dimorfem lammerytu.

## Charakterystyka Paralammeryt jest arsenianem miedzi, występującym najczęściej w formie niewielkich, tabliczkowych lub krótkosłupkowych kryształów. Zazwyczaj tworzy druzy (szczotki krystaliczne) i naskorupienia na skale macierzystej. Jego kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów długości, co sprawia, że jest to głównie minerał mikromontażowy. Charakterystyczna jest jego ciemnozielona do zielonoczarnej barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3.5 w skali Mohsa. Odznacza się szklistym połyskiem i dużą gęstością wynoszącą 4.96 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w małych okazach. Jest przeświecający, a w grubszych fragmentach nieprzezroczysty. Rysa ma barwę jasnozieloną. ## Barwy i odmiany Paralammeryt występuje w jednolitym zakresie barw, od ciemnej, szmaragdowej zieleni po niemal czarny odcień zieleni. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1977 roku przez Josepha A. Mandarino, B. D. Sturmana i M. I. Corletta. Jego nazwa nawiązuje do bliskiego związku z lammerytem - przedrostek "para-" (z greckiego "obok", "blisko") wskazuje, że jest on jego dimorfem, czyli minerałem o tym samym składzie chemicznym, ale krystalizującym w innym układzie krystalograficznym. ## Zastosowania Paralammeryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Gęstość
4.96
Łupliwość
Good on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Paralammeryt rozpoznaje się po jego charakterystycznej ciemnozielonej barwie, szklistym połysku, wysokiej gęstości oraz specyficznym środowisku występowania. Kluczowe jest współwystępowanie z innymi rzadkimi arsenianami miedzi. Identyfikacja jest najpewniejsza w przypadku okazów mikroskopowych, gdzie można zaobserwować formę kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Największym wyzwaniem jest odróżnienie paralammerytu od lammerytu, z którym jest dimorficzny. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Można go również pomylić z oliwenitem, który ma jednak zazwyczaj inny pokrój kryształów (igiełkowy, promienisty) i często jaśniejszą, oliwkowozieloną barwę. ## Formy kryształów Kryształy paralammerytu są najczęściej tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}, lub krótkosłupkowe. Tworzy naskorupienia, naloty i drobne agregaty ziarniste.

Środowisko występowania

## Geneza Paralammeryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania kruszców miedzi i arsenu. Tworzy się w warunkach niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych. Spotykany jest również jako produkt sublimacji w ekshalacjach wulkanicznych (fumarolach). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi arsenianami i siarczkami. Do jego najczęstszych asocjacji należą lammeryt, ludlockit, tennantyt, enargit, luzonit, arsenolampryt oraz arsen rodzimy. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska paralammerytu na świecie to: - Kopalnia El Guanaco w regionie Antofagasta w Chile (lokalizacja typowa). - Kopalnia Tsumeb w Namibii, znana z wielu rzadkich minerałów wtórnych. - Fumarole wulkanu Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy paralammerytu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami, nawet jeśli są one niewielkie. Wartość okazu podnosi bogate pokrycie matrycy skalnej oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Kontrastowa barwa skały macierzystej również jest pożądaną cechą. ## Popularne stanowiska Okazy z lokalizacji typowej (El Guanaco w Chile) oraz z kopalni Tsumeb w Namibii są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów ze względu na ich historyczne znaczenie i jakość. Materiał z rosyjskiego wulkanu Tołbaczyk jest również ceniony, szczególnie ze względu na unikalne środowisko powstawania.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy paralammerytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością. Najbezpieczniejszą metodą jest użycie sprężonego powietrza do usunięcia kurzu lub delikatne przetarcie suchym, miękkim pędzelkiem. Z uwagi na zawartość arsenu, należy unikać metod na mokro, które mogłyby prowadzić do powstania toksycznych roztworów. ## Czego unikać Jako arsenian, paralammeryt jest toksyczny. Należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z minerałem. Jest wrażliwy na działanie kwasów i wysokiej temperatury. Ze względu na niską twardość jest podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "membrane box"), z dala od wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Każdy okaz powinien być wyraźnie oznaczony etykietą z ostrzeżeniem o toksyczności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej