Paragonit
Wzór chemiczny: NaAl<sub>2</sub>(Si<sub>3</sub>Al)O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>
Paragonit to rzadki minerał z grupy mik, będący glinokrzemianem sodu, charakteryzujący się doskonałą łupliwością i perłowym połyskiem.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5-3
- Połysk
- Perłowy
- Rysa
- White
- Gęstość
- 2.85
- Łupliwość
- {001}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Paragonit można rozpoznać po jego blaszkowym pokroju, doskonałej łupliwości w jednym kierunku oraz perłowym lub szklistym połysku. Jego miękkość (twardość 2.5-3 w skali Mohsa) pozwala na zarysowanie go paznokciem. Barwa jest zazwyczaj bezbarwna, biała, szara lub zielonkawa. ## Odróżnianie od podobnych Paragonit jest często mylony z innymi minerałami z grupy mik, takimi jak muskowit czy serycyt, a także z talkiem. Od muskowitu odróżnia go obecność sodu zamiast potasu w składzie chemicznym, co wymaga analiz chemicznych. Od talku różni się twardością (talk jest bardziej miękki) i składem chemicznym. Serycyt jest drobnokrystaliczną odmianą muskowitu, a od paragonitu odróżnia go również skład chemiczny. ## Formy kryształów Paragonit występuje najczęściej w postaci drobnych łusek, blaszek lub agregatów. Rzadziej tworzy pojedyncze, tabliczkowe kryształy, które są zazwyczaj niewielkich rozmiarów.
Środowisko występowania
## Geneza Paragonit powstaje głównie w skałach metamorficznych, szczególnie w łupkach krystalicznych i gnejsach, w warunkach średniego i wysokiego stopnia metamorfizmu. Jest minerałem wskaźnikowym dla określonych warunków ciśnienia i temperatury. Może również występować w żyłach hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Paragonit często współwystępuje z innymi minerałami metamorficznymi, takimi jak kwarc, albit, chloryt, granaty, staurolit, kyanit, andaluzyt oraz inne miki, w tym muskowit i biotyt. ## Lokalizacje Znane stanowiska paragonitu obejmują Alpy (np. Szwajcaria, Włochy), gdzie występuje w łupkach krystalicznych. Inne miejsca występowania to między innymi Stany Zjednoczone (np. Kalifornia, Nowy Meksyk), Japonia oraz niektóre obszary w Rosji i Chinach.
Rzadkość
Niezbyt częsty
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy paragonitu to te, które prezentują dobrze wykształcone blaszki lub skupienia o wyraźnym perłowym połysku i atrakcyjnej barwie. Duże, dobrze uformowane agregaty są bardziej pożądane niż drobne, rozproszone łuski. Czystość i brak uszkodzeń mechanicznych również wpływają na wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Okazy paragonitu cenione przez kolekcjonerów pochodzą głównie z Alp, zwłaszcza ze Szwajcarii i Włoch, gdzie można znaleźć dobrze wykształcone blaszki w skałach metamorficznych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy paragonitu należy czyścić delikatnie, używając miękkiej szczoteczki i letniej wody. W przypadku silniejszych zabrudzeń można zastosować wodę destylowaną. Należy unikać silnego szorowania, aby nie uszkodzić delikatnych blaszek. ## Czego unikać Paragonit jest minerałem stosunkowo miękkim, dlatego należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami i ostrymi przedmiotami, które mogłyby go zarysować. Nie należy narażać go na działanie silnych kwasów, które mogą spowodować jego rozkład. Długotrwałe wystawienie na bezpośrednie światło słoneczne może prowadzić do niewielkich zmian w barwie. Należy również unikać gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy paragonitu najlepiej przechowywać w zamkniętych gablotach lub pudełkach, z dala od kurzu i wilgoci. Ze względu na jego łupliwość, należy zapewnić mu stabilne podłoże, aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym. Mniejsze, delikatne okazy można zabezpieczyć w miękkim materiale, takim jak wata mineralogiczna.