Paragersdorffite

Wzór chemiczny: Ni<sup>3+</sup>(AsS)<sup>3-</sup>

Paragersdorfit to rzadki siarczek niklu i arsenu, będący polimorfem gersdorfitu, krystalizujący w układzie regularnym.

## Charakterystyka Paragersdorfit jest rzadkim minerałem z grupy siarczków, konkretnie siarczkoarsenkien niklu. Stanowi wysokotemperaturową, regularną odmianę polimorficzną gersdorfitu. Występuje w formie drobnych, sześciennych lub ośmiościennych kryształów, często narosłych na innych minerałach. Zazwyczaj tworzy skupienia ziarniste lub masywne. Jego wygląd jest metaliczny, o barwie od cynowobiałej do stalowoszarej, często z tęczowym nalotem powstałym w wyniku utleniania. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5.5, a gęstość jest znaczna, w przybliżeniu 6.2 g/cm³. Jest kruchy i wykazuje nierówny przełam. ## Barwy i odmiany Paragersdorfit ma stałą, charakterystyczną barwę cynowobiałą lub stalowoszarą. Na zwietrzałych powierzchniach może pojawiać się matowy, czarny nalot lub tęczowa iryzacja. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "paragersdorfit" nawiązuje do jego bliskiego związku z gersdorfitem, z przedrostkiem "para-" wskazującym na bycie jego polimorfem (odmianą o tym samym składzie chemicznym, ale innej strukturze krystalicznej). Został opisany jako odrębny minerał w 1982 roku przez P. Baylissa, który redefiniował klasyfikację minerałów z grupy kobaltynu, w tym gersdorfitu. ## Zastosowania Paragersdorfit, ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Stanowi obiekt zainteresowania wyłącznie dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz dla naukowców badających złoża kruszcowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarnoszary
Gęstość
6.2
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Paragersdorfit rozpoznaje się po jego metalicznym połysku, stalowoszarej barwie, stosunkowo dużej gęstości i krystalizacji w formie sześcianów lub ośmiościanów. Często występuje w asocjacji z innymi siarczkami i arsenkami niklu i kobaltu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z gersdorfitem, od którego jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia bez zaawansowanych badań (np. dyfrakcji rentgenowskiej). Różni się od niego strukturą krystaliczną (gersdorfit krystalizuje w układzie jednoskośnym lub trójskośnym). Od innych metalicznych minerałów, jak galena, odróżnia go brak doskonałej łupliwości. Od skutterudytu odróżnia go obecność siarki w składzie. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie regularnym, tworząc dobrze wykształcone, niewielkie kryształy o pokroju sześciennym (heksaedrycznym) lub ośmiościennym (oktaedrycznym). Występuje także w postaci skupień ziarnistych i wrosłych w skałę macierzystą.

Środowisko występowania

## Geneza Paragersdorfit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych w stosunkowo wysokich temperaturach, powyżej 400°C. Jest produktem przemian fazowych gersdorfitu w warunkach podwyższonej temperatury. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z gersdorfitem, nikielinem, ullmannitem, chalkopirytem, pirytem, milleritem, a także z minerałami z grupy skutterudytu. ## Lokalizacje Jako minerał rzadki, znany jest z nielicznych lokalizacji na świecie. Potwierdzone wystąpienia obejmują złoża niklowo-kobaltowe w rejonie Sudbury w Kanadzie, niektóre złoża w Niemczech (np. w Kraju Saary) oraz w rejonie Broken Hill w Australii. Występuje również w złożach w Chinach.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrokrawędzistymi kryształami o lustrzanym, metalicznym połysku, bez śladów utlenienia. Atrakcyjność okazu podnosi kontrastowe umiejscowienie na matrycy skalnej, zwłaszcza w towarzystwie innych rzadkich minerałów. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, nawet małe, ale dobrze uformowane okazy są poszukiwane. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu kolekcjonerskim pochodzą głównie z klasycznych lokalizacji, takich jak rejon Sudbury w Ontario (Kanada) oraz z niektórych historycznych kopalń w Niemczech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy paragersdorfitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, ponieważ minerał jest podatny na utlenianie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wilgoci, kwasów, detergentów i myjek ultradźwiękowych. Długotrwała ekspozycja na wilgotne powietrze może prowadzić do utleniania i powstawania nalotów, niszcząc połysk i powierzchnię minerału. Należy również chronić go przed wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych, szczelnych pojemnikach (np. pudełkach z membraną lub z pochłaniaczem wilgoci). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej