Paradimorphite
Wzór chemiczny: As<sub>4</sub>S<sub>3</sub>
Paradimorfit to bardzo rzadki siarczek arsenu, będący rombową, dimorficzną odmianą dimorfitu.
Opis
## Charakterystyka Paradimorfit jest siarczkiem arsenu i stanowi jedną z dwóch form krystalicznych (dimorf) związku As₄S₃. Tworzy bardzo małe, igiełkowe lub pryzmatyczne kryształy, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Zazwyczaj występują one w postaci nalotów i skupień w pustkach skalnych. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Kryształy są przezroczyste do przeświecających i wykazują silny, diamentowy połysk. Twardość w skali Mohsa wynosi około 1.5, co czyni go bardzo miękkim minerałem. Jego gęstość to około 3.58 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera barwę od jasnożółtej do pomarańczowożółtej. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Paradimorfit został opisany po raz pierwszy w 1862 roku przez Scacchiego. Jego nazwa nawiązuje do jego związku z dimorfitem - jest to jego polimorficzna odmiana (z gr. *para* - obok, blisko). Obydwa minerały mają ten sam skład chemiczny, ale różnią się układem krystalograficznym. Miejscem typowym jest Solfatara di Pozzuoli we Włoszech.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja paradimorfitu opiera się głównie na jego specyficznym środowisku występowania (fumarole wulkaniczne), charakterystycznej żółtej barwie, diamentowym połysku oraz igiełkowej formie kryształów. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, do jego obserwacji najczęściej niezbędne jest powiększenie. ## Odróżnianie od podobnych Największym wyzwaniem jest odróżnienie paradimorfitu od jego jednoskośnego dimorfu - dimorfitu. Mają one identyczny skład chemiczny i bardzo podobny wygląd. Pewne rozróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). Można go również pomylić z aurypigmentem, który jednak krystalizuje w innym układzie, ma doskonałą łupliwość i często tworzy większe, blaszkowate agregaty. ## Formy kryształów Paradimorfit tworzy drobne, wydłużone kryształy o pokroju pryzmatycznym lub igiełkowym. Często występują w postaci promienistych agregatów lub bezładnych skupień narastających na powierzchni skał.
Środowisko geologiczne
## Geneza Paradimorfit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku niskotemperaturowej sublimacji z gazów wulkanicznych (ekshalacji) w aktywnych fumarolach. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na chłodniejszych powierzchniach skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje niemal zawsze w towarzystwie swojego dimorfu - dimorfitu. Współwystępuje również z siarką rodzimą, a rzadziej z realgarem i innymi siarczkami arsenu. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania paradimorfitu jest jego lokalizacja typowa - krater Solfatara w Pozzuoli, niedaleko Neapolu we Włoszech. Notowany był również w kopalni Alacrán w Chile oraz w kilku innych lokalizacjach wulkanicznych na świecie, jednak wszędzie jest minerałem bardzo rzadkim.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, głównym kryterium wartości jest sama obecność dobrze wykształconych, możliwych do zidentyfikowania kryształów. Najwyżej cenione są okazy z wyraźnymi, niezmienionymi kryształami o intensywnej barwie i silnym połysku. Duże znaczenie ma również bogactwo skupienia oraz asocjacja z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi, zwłaszcza z dimorfitem. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość okazów kolekcjonerskich pochodzi z miejsca typowego we Włoszech (Solfatara di Pozzuoli). Materiał z innych lokalizacji jest ekstremalnie rzadki na rynku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy paradimorfitu są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Paradimorfit jest wrażliwy na światło, które może powodować jego powolny rozkład i utratę barwy oraz połysku. Należy chronić go również przed wysoką temperaturą i wilgocią. Ze względu na zawartość arsenu, po każdym kontakcie z minerałem należy dokładnie umyć ręce. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga specjalnych warunków. Okazy należy trzymać w szczelnie zamkniętych, nieprzezroczystych pojemnikach lub pudełkach, w miejscu suchym, chłodnym i całkowicie ciemnym. Najlepszym rozwiązaniem jest przechowywanie w pudełkach systemowych typu "micromount".