Paracelsian
Wzór chemiczny: BaAl₂Si₂O₈
Paracelsjan to rzadki krzemian baru i glinu, będący jednoskośnym polimorfem celsjanu, ceniony przez kolekcjonerów za dobrze wykształcone kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6
- Barwa
- Colourless to white, light yellow tint.
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.29
- Łupliwość
- Poor cleavage {110} (unusual for feldspars).
- Przełam
- Sub-Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Paracelsjan można rozpoznać po jego charakterystycznych, krótkich, pryzmatycznych lub tabliczkowych kryształach, często tworzących promieniste agregaty. Szklisty połysk, bezbarwna lub biała barwa oraz stosunkowo wysoka gęstość (jak na krzemian) są pomocnymi cechami. Reaguje z kwasem solnym. ## Odróżnianie od podobnych Paracelsjan jest najczęściej mylony z celsjanem, z którym dzieli skład chemiczny. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod, takich jak analiza rentgenowska (XRD), ponieważ różnią się one układem krystalograficznym (paracelsjan - jednoskośny, celsjan - jednoskośny, ale o innych parametrach komórki). Może być również mylony z innymi bezbarwnymi skaleniowcami lub zeolitami, od których odróżnia go wyższa gęstość. ## Formy kryształów Kryształy paracelsjanu są zazwyczaj niewielkie, o długości do kilku milimetrów. Przybierają formę krótkich pryzmatów, często spłaszczonych, o pseudo-rombowym zarysie. Powszechnie występują w postaci promienistych lub wachlarzowatych agregatów, a także jako zbliźniaczenia, które są charakterystyczne dla tego minerału.
Środowisko występowania
## Geneza Paracelsjan jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w żyłach przecinających skały metamorficzne, takie jak serpentynity, oraz w skarnach manganowych. Jego krystalizacja zachodzi w środowisku bogatym w bar. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami barowymi i manganowymi. Do najczęstszych asocjacji należą: celsjan, sanbornit, taramellit, kwarc, kalcyt, hausmanit, tefroit oraz pirokseny i granaty manganowe. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko paracelsjanu to kopalnia Brosso w Piemoncie we Włoszech. Inne znane lokalizacje to kopalnia Esquire w hrabstwie Fresno w Kalifornii (USA), złoże Nežilovo w Macedonii Północnej oraz kopalnia Wessels w Hotazel w Południowej Afryce, gdzie występuje w złożach manganu Kalahari.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, tworzące estetyczne, promieniste agregaty. Ważna jest również wielkość kryształów - te przekraczające kilka milimetrów są rzadkością. Kontrastująca matryca, na przykład z ciemnymi minerałami manganu, znacząco podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznej lokalizacji w Brosso we Włoszech mają znaczenie historyczne. Jednak najbardziej poszukiwane na rynku kolekcjonerskim są dobrze zdefiniowane kryształy z Esquire Mine w Kalifornii (USA) oraz z pól manganowych Kalahari w RPA, które często oferują najlepszą jakość i estetykę.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy paracelsjanu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, a następnie dokładnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kryształy z powodu łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, zwłaszcza kwasu solnego. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest ono uznawane za szczególnie szkodliwe. Chronić przed uderzeniami i zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Paracelsjan najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć kontaktu z innymi minerałami, które mogłyby go zarysować. Ze względu na jego łupliwość, należy unikać miejsc narażonych na wibracje i upadki.