Panguite

Wzór chemiczny: (Ti₄+,Al,Sc,Mg,Zr₄+,Ca)₁.₈O₃

Panguit to ekstremalnie rzadki tlenek tytanu, zidentyfikowany jako jeden z najstarszych minerałów w Układzie Słonecznym, znaleziony w meteorycie Allende.

## Charakterystyka Panguit jest minerałem z grupy tlenków, opisanym na podstawie mikroskopijnych inkluzji w meteorycie Allende. Jego ziarna są submikronowe, zwykle mniejsze niż 1.5 mikrometra, co uniemożliwia obserwację gołym okiem. Zidentyfikowano go za pomocą zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroskopia elektronowa. Ze względu na jego rozmiar, typowy wygląd makroskopowy nie jest znany. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, połysk czy przezroczystość, nie została określona eksperymentalnie. Właściwości te są jedynie szacowane na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej. Gęstość obliczona na podstawie danych krystalograficznych wynosi 4.06 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwacje w mikroskopie elektronowym wskazują, że panguit ma ciemny kolor. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od Pan Gu, olbrzyma z chińskiej mitologii, który stworzył świat, oddzielając yin od yang, co jest analogią do separacji pierwiastków we wczesnym Układzie Słonecznym. Panguit został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Został odkryty przez zespół naukowców pod kierownictwem Chi Ma w California Institute of Technology podczas badania meteorytu Allende, który spadł w Meksyku w 1969 roku. ## Zastosowania Panguit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako jeden z najwcześniej uformowanych minerałów w naszym Układzie Słonecznym, dostarczający informacji o procesach zachodzących w mgławicy protosłonecznej.

Właściwości

Gęstość: 4.06
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja panguitu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego, takiego jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) z analizą dyspersji energii promieniowania rentgenowskiego (EDS) lub dyfrakcja elektronów wstecznie rozproszonych (EBSD). Występuje w postaci submikronowych ziaren wewnątrz inkluzji bogatych w wapń i glin (CAI) w meteorycie Allende. ## Odróżnianie od podobnych Panguit współwystępuje z wieloma innymi rzadkimi minerałami w inkluzjach CAI, takimi jak perowskit, spinel czy diopsyd. Odróżnienie go od tych faz wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego, w szczególności wysokiej zawartości tytanu, oraz analizy struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Obserwowano go jako pojedyncze, nieregularne lub zaokrąglone ziarna o wielkości od kilkuset nanometrów do około 1.5 mikrometra.

Środowisko występowania

## Geneza Panguit jest minerałem presolarnym lub jednym z pierwszych ciał stałych skondensowanych w mgławicy protosłonecznej w bardzo wysokich temperaturach. Powstał w bogatych w wapń i glin inkluzjach (CAI), które są najstarszymi znanymi składnikami meteorytów. Uważa się, że te inkluzje uformowały się ponad 4.56 miliarda lat temu. ## Asocjacje mineralne Panguit występuje w towarzystwie innych minerałów wysokotemperaturowych w inkluzjach CAI meteorytu Allende. Najczęściej współwystępuje z diopsydem, spinelem, perowskitem, hibonitem, grossitem oraz innymi rzadkimi minerałami, takimi jak davisyt, kangit i allendeit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania panguitu na świecie jest meteoryt Allende, który spadł w stanie Chihuahua w Meksyku w 1969 roku. Minerał ten został zidentyfikowany w ultraogniwałych inkluzjach typu A i B (CAI) w tym meteorycie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z panguitem jest tożsama z jakością fragmentu meteorytu Allende, w którym się on znajduje. Wartość kolekcjonerska i naukowa zależy od wielkości fragmentu, obecności widocznych inkluzji CAI oraz skorupy obtopieniowej. Sam panguit jest niewidoczny gołym okiem, więc jego obecność jest cechą potwierdzoną laboratoryjnie, a nie wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem panguitu jest meteoryt Allende. Fragmenty tego meteorytu są dostępne na rynku kolekcjonerskim, jednak okazy z potwierdzoną analitycznie obecnością panguitu są niezwykle rzadkie i znajdują się głównie w instytucjach badawczych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające panguit (fragmenty meteorytu Allende) są niezwykle cenne i wrażliwe. Nie powinny być czyszczone za pomocą metod mechanicznych ani chemicznych, aby nie uszkodzić ani nie zanieczyścić materiału pierwotnego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także wszelkimi zanieczyszczeniami. Meteoryty, zwłaszcza chondryty węgliste takie jak Allende, są podatne na degradację w wilgotnym środowisku. Należy chronić je przed zmianami temperatury i wilgotności. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytu Allende zawierające panguit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w hermetycznych pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym) lub w atmosferze gazu obojętnego (azotu). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach z kontrolowanym środowiskiem.