Pampaloite
Wzór chemiczny: AuSbTe
Pampaloit to ekstremalnie rzadki tellurek złota i antymonu, znajdowany w postaci mikroskopijnych ziaren w złożach złota.
Właściwości
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 9.65
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Trigonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja pampaloitu jest niemożliwa bez zaawansowanej aparatury. Rozpoznanie opiera się na analizie składu chemicznego w mikrosondzie elektronowej (EDS/WDS). Wstępną wskazówką jest jego występowanie w paragenezie ze złotem i innymi tellurkami w specyficznym środowisku geologicznym. Jego właściwości optyczne w świetle odbitym (barwa, silny połysk) są pomocne, ale niewystarczające do pewnej identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Pampaloit jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od wielu innych rzadkich tellurków i siarczków o metalicznym połysku, takich jak altait, calaverit, petzyt czy frohbergit. Pewne rozróżnienie zapewnia wyłącznie analiza chemiczna, która wykazuje unikalną kombinację złota, antymonu i telluru (AuSbTe). ## Formy kryształów Pampaloit nie tworzy wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w postaci niewielkich, nieregularnych ziaren i skupień, często jako wypełnienia przestrzeni między innymi minerałami.
Środowisko występowania
## Geneza Pampaloit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w niskich temperaturach, związanych z mineralizacją złotonośną. Jego formowanie się jest związane z ostatnimi etapami krystalizacji w żyłach kwarcowo-węglanowych, w środowisku bogatym w tellur. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłym towarzystwie rodzimego złota, a także innych tellurków, takich jak altait, tellurobizmutyt, frohbergit, mattagamit, petzyt i calaverit. Współwystępuje również z kwarcem, węglanami i pirytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania pampaloitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia złota Pampalo, położona w archaicznych pasach zieleńcowych Hattu, w regionie Ilomantsi we wschodniej Finlandii.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów pampaloitu, które są dostępne wyłącznie dla instytucji naukowych i wyspecjalizowanych kolekcjonerów okazów mikroskopowych, ocenia się inaczej niż typowe minerały. Najważniejszym kryterium jest bogactwo i wielkość ziaren pampaloitu na polerowanej powierzchni, a także czytelność zrostów z innymi rzadkimi tellurkami i złotem. Wartość naukowa okazu jest kluczowa. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem pampaloitu jest kopalnia Pampalo w Finlandii. Nie jest to stanowisko dostępne dla amatorskich poszukiwań, a materiał do badań pochodzi z programów naukowych prowadzonych we współpracy z kopalnią.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy pampaloitu występują jako mikroskopijne inkluzje w skale i są zazwyczaj dostępne w formie polerowanych zgładów petrograficznych lub bloczków do mikroanalizy. Nie wymagają one czyszczenia i nie należy podejmować żadnych prób mycia ich wodą czy chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi odczynnikami chemicznymi, które mogą zniszczyć powierzchnię zgładu i strawić minerał. Należy chronić okaz przed zarysowaniem, uderzeniami oraz wilgocią, która mogłaby wywołać procesy utleniania. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe (micromount) lub polerowane zgłady należy przechowywać w specjalistycznych, szczelnych pudełkach, w suchym miejscu o stabilnej temperaturze. Chroni to je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i degradacją chemiczną.