Palladseite
Wzór chemiczny: Pd<sub>17</sub>Se<sub>15</sub>
Palladseit to bardzo rzadki selenek palladu, występujący w postaci mikroskopijnych ziaren o metalicznym połysku w złożach złota.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 10.36
- Łupliwość
- Brak
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja palladseitu jest niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Rozpoznanie opiera się na analizie w świetle odbitym (mikroskopia kruszcowa), gdzie obserwuje się jego charakterystyczną kremowobiałą barwę i wysoki współczynnik odbicia. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy składu chemicznego za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Gołym okiem i pod standardowym mikroskopem jest niemożliwy do odróżnienia od innych selenków i tellurków metali z grupy platyny, takich jak atheneit, izomertieit czy clausthalit, z którymi często współwystępuje. Wszystkie te minerały tworzą podobne, drobne, metaliczne wrostki. ## Formy kryształów Palladseit występuje wyłącznie w formie anhedralnych (nieforemnych) ziaren. Czasami tworzy nieregularne obwódki wokół ziaren złota rodzimego lub innych minerałów.
Środowisko występowania
## Geneza Palladseit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w specyficznym środowisku geologicznym. Jego występowanie jest ściśle związane z bogatymi w hematyt skałami metamorficznymi zwanymi "jacutinga", które są odmianą itabirytów. W tych warunkach krystalizuje wraz ze złotem i innymi minerałami kruszcowymi. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje ze złotem rodzimym, atheneitem, izomertieitem, potarytem, clausthalitem oraz innymi, rzadkimi selenami palladu i rtęci. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska palladseitu znajdują się w Brazylii, w bogatym w złoża regionie Minas Gerais (kopalnie Itabira, Gongo Soco) oraz w stanie Goiás (kopalnia złota Buraco do Ouro). Są to jedyne potwierdzone miejsca występowania tego minerału na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, palladseit nie jest oceniany pod kątem typowych kryteriów estetycznych, jak barwa czy forma. Wartość okazu leży w bogactwie występowania ziaren palladseitu, ich wielkości (choć zawsze mikroskopijnej) oraz potwierdzeniu identyfikacji przez renomowane laboratorium. Najcenniejsze są próbki z dobrze wykształconymi asocjacjami z innymi rzadkimi minerałami, zwłaszcza ze złotem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich są lokalizacje w Brazylii, z których historycznie najważniejsza jest kopalnia Itabira w Minas Gerais, będąca jego lokalizacją typową.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy z palladseitem, będące zazwyczaj fragmentami skał, można czyścić miękką szczoteczką na sucho lub przy użyciu wody destylowanej. Ze względu na mikroskopijny charakter ziaren, należy unikać agresywnych metod mechanicznych, które mogłyby uszkodzić powierzchnię próbki. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i odczynnikami chemicznymi, które mogłyby reagować z selenkiem palladu lub minerałami towarzyszącymi. Minerał jest stabilny w normalnych warunkach i nie jest wrażliwy na światło słoneczne ani zmiany temperatury. ## Przechowywanie Przechowywanie w standardowych warunkach kolekcjonerskich jest w pełni wystarczające. Zaleca się trzymanie okazów w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i zanieczyszczeniami.