Padĕraite

Wzór chemiczny: Cu<sup>1+</sup><sub>7</sub>(Cu<sup>1+</sup>,Ag<sup>1+</sup>)<sub>0.33</sub>Pb<sup>2+</sup><sub>1.33</sub>Bi<sup>3+</sup><sub>11.33</sub>S<sup>2-</sup><sub>22</sub>

Padĕrait to rzadki, ołowiano-miedziano-bizmutowy siarkosól o metalicznym połysku, tworzący igiełkowe kryształy.

## Charakterystyka Padĕrait jest złożonym siarkosolem miedzi, ołowiu i bizmutu. Występuje w postaci bardzo małych, igiełkowych lub włosowatych kryształów, które mogą tworzyć splątane agregaty. Jego barwa jest stalowoszara do czarnej, a z powodu drobnych rozmiarów kryształów, jego szczegółowe cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości występowania próbek. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje profesora Zdeňka Paděrę (1924-2003) z Uniwersytetu Karola w Pradze (Czechy), w uznaniu jego wkładu w badania nad siarkosolami. Padĕrait został opisany po raz pierwszy w 1985 roku przez Jaroslava Hyršla, Vladimíra Žáka i Petra Ondruša na podstawie próbek z kopalni Băiţa Bihor w Rumunii.

Właściwości

Połysk
Metallic
Rysa
Black
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja padĕraitu opiera się głównie na jego charakterystycznej formie - bardzo cienkich, igiełkowych lub włosowatych kryształów o metalicznym, stalowoszarym połysku. Występuje w paragenezie z innymi siarkosolami bizmutu. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Padĕrait może być mylony z innymi igiełkowymi siarkosolami, takimi jak aikinit, bizmutynit czy emplektyt. Odróżnienie gołym okiem jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy składu chemicznego, ponieważ wszystkie te minerały mają podobny wygląd i często współwystępują w tym samym środowisku. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe kryształy, często o przekroju listewkowym, osiągające długość do kilku milimetrów. Kryształy te zazwyczaj występują w formie splątanych skupień lub promienistych agregatów wrastających w inne minerały, głównie w kwarc.

Środowisko występowania

## Geneza Padĕrait jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych, w których krystalizuje z roztworów bogatych w miedź, ołów, bizmut i siarkę. Jego powstawanie jest związane z ostatnimi etapami krystalizacji w złożach polimetalicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi siarkosolami i siarczkami. W lokalizacji typowej (Băiţa Bihor) znaleziono go w towarzystwie emplektytu, bizmutynitu, chalkopirytu, kwarcu, hematytu i barytu. Występuje także z innymi rzadkimi siarkosolami z grupy padĕraitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania padĕraitu jest kopalnia Băiţa Bihor (dawniej Rézbánya) w okręgu Bihor w Rumunii. Jest to bardzo rzadki minerał, a jego potwierdzone wystąpienia poza tą lokalizacją są nieliczne i słabo udokumentowane.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu padĕraitu zależy od bogactwa i estetyki skupień igiełkowych kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, nieuszkodzonymi, gęstymi agregatami na kontrastującym tle, na przykład na białym kwarcu. Ze względu na mikroskopijny charakter, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem kolekcjonerskich okazów padĕraitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Băiţa Bihor w Rumunii. Praktycznie wszystkie dostępne na rynku okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną delikatność igiełkowych kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich wibracji, uderzeń i kontaktu z innymi minerałami. Kryształy są bardzo kruche i łamliwe. Nie należy narażać okazu na działanie kwasów ani innych środków chemicznych. ## Przechowywanie Okazy padĕraitu powinny być przechowywane wyłącznie w stabilnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od miejsc narażonych na wstrząsy.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej