Paceite

Wzór chemiczny: CaCu<sup>2+</sup>(CH<sub>3</sub>COO)<sup>1-</sup><sub>4</sub>·6H<sub>2</sub>O

Paceit to bardzo rzadki, syntetyczny minerał z grupy octanów, ceniony za swoje intensywnie niebieskie, dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Paceit jest uwodnionym octanem wapnia i miedzi, należącym do grupy minerałów organicznych. Tworzy charakterystyczne, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy o intensywnie niebieskiej barwie, przypominającej chalkantyt. Jest minerałem syntetycznym, powstałym przypadkowo w wyniku reakcji chemicznych w specyficznym, stworzonym przez człowieka środowisku. Jego kryształy są zazwyczaj niewielkie, ale dobrze wykształcone i przezroczyste, co czyni je atrakcyjnymi obiektami dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich lub antropogenicznych minerałach. ## Właściwości fizyczne Kryształy paceitu wykazują twardość około 2 w skali Mohsa, co oznacza, że są bardzo miękkie i podatne na zarysowania. Mają szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 1.65 g/cm³, jest więc stosunkowo lekki. Jest kruchy i łatwo ulega uszkodzeniom mechanicznym. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, intensywnym, lazurowym lub błękitnym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa paceit honoruje Franka Pace (ur. 1946), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Houston w Teksasie, który jako pierwszy znalazł i zwrócił uwagę na ten niezwykły materiał. Substancja została opisana jako nowy minerał w 2002 roku przez Joela D. Grice, Roberta A. Gaulta i Johna A. Bendinga. Okazy typowe pochodzą z kolekcji Franka Pace i są przechowywane w Kanadyjskim Muzeum Przyrody w Ottawie. ## Zastosowania Paceit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako przykład rzadkiego minerału organicznego powstałego w warunkach antropogenicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnoniebieska
Gęstość
1.65
Łupliwość
Dobra wg {110}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Paceit jest stosunkowo łatwy do rozpoznania na podstawie jego intensywnie niebieskiej barwy, charakterystycznego kształtu kryształów oraz pochodzenia z konkretnej, nietypowej lokalizacji. Jego ekstremalna miękkość (twardość 2) i rozpuszczalność w wodzie są kluczowymi cechami diagnostycznymi. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten bywa mylony z chalkantytem (CuSO₄·5H₂O) ze względu na podobny, intensywnie niebieski kolor. Paceit odróżnia się jednak tetragonalnym układem krystalograficznym (chalkantyt krystalizuje w trójskośnym) oraz genezą - jest octanem, a nie siarczanem. W przeciwieństwie do chalkantytu, paceit nie ma cierpkiego, metalicznego smaku i jest związany ze specyficznym, antropogenicznym środowiskiem. ## Formy kryształów Paceit krystalizuje w układzie tetragonalnym, tworząc proste, wydłużone kryształy pryzmatyczne lub grube kryształy tabliczkowe. Często występują na nich charakterystyczne prążkowania. Kryształy są zazwyczaj dobrze wykształcone i narastają na podłożu w formie niewielkich skupień.

Środowisko występowania

## Geneza Paceit jest minerałem wtórnym pochodzenia antropogenicznego. Powstał w wyniku przypadkowej reakcji chemicznej w nietypowym środowisku. Kryształy wykrystalizowały na powierzchni drewnianych belek w opuszczonym budynku w Teksasie. Uważa się, że jego geneza jest związana z reakcją roztworów octanowych (pochodzących prawdopodobnie z rozkładu materiałów organicznych lub zanieczyszczeń) z jonami miedzi i wapnia, które mogły być obecne w wodzie deszczowej lub pochodzić z pobliskich materiałów budowlanych. ## Asocjacje mineralne Na oryginalnych okazach paceit nie współwystępuje z innymi minerałami krystalicznymi. Narasta bezpośrednio na zwietrzałym drewnie. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacją typową) paceitu jest opuszczony budynek w hrabstwie Harris w Teksasie, USA. Jest to minerał znany wyłącznie z tej jednej, bardzo specyficznej lokalizacji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy paceitu to te z dużymi, ostro zakończonymi, przezroczystymi kryształami o intensywnie niebieskiej barwie. Ważna jest estetyka kompozycji - atrakcyjne rozmieszczenie kryształów na niewielkim fragmencie oryginalnego, drewnianego podłoża. Okazy bez uszkodzeń mechanicznych, z wyraźnymi ścianami i krawędziami, osiągają najwyższą wartość. ## Popularne stanowiska Ponieważ minerał ten pochodzi tylko z jednego miejsca na świecie (opuszczony budynek w Teksasie), wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą właśnie stamtąd. Lokalizacja ta jest uważana za klasyczną i jedyną dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy paceitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą, nawet destylowaną, lub innymi płynami jest wysoce niewskazany, ponieważ minerał jest w nich rozpuszczalny. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na podwyższoną temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować blaknięcie, oraz przed zmianami wilgotności, które mogą prowadzić do rozpadu kryształów. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie paceitu w szczelnie zamkniętych, suchych pojemnikach (np. typu "perky box") z dala od źródeł ciepła i światła. Najlepiej trzymać go w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od wilgoci. Ze względu na jego kruchość i miękkość, należy unikać wibracji i kontaktu z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej