Pabstite

Wzór chemiczny: BaSn₄+Si₃O₉

Pabstyt to bardzo rzadki krzemian baru i cyny, ceniony za intensywną, niebiesko-białą fluorescencję w świetle ultrafioletowym.

## Charakterystyka Pabstyt jest minerałem należącym do grupy benitoitu. Zazwyczaj występuje w postaci niewielkich, nieregularnych ziaren lub agregatów wrośniętych w skałę macierzystą, rzadko tworząc wykształcone kryształy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą, niewidoczną w świetle dziennym, jest bardzo silna, niebiesko-biała fluorescencja w krótkofalowym świetle ultrafioletowym (SW UV), która jest kluczowa dla jego identyfikacji. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość jest dość wysoka i wynosi około 4,09 g/cm³. ## Barwy i odmiany Pabstyt jest najczęściej bezbarwny, biały lub bladoróżowy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych; jest to gatunek jednorodny, ceniony przede wszystkim za swoje właściwości fluorescencyjne, a nie za barwę w świetle widzialnym. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1965 roku. Jego nazwa upamiętnia Adolfa Pabsta (1899–1990), profesora mineralogii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley (USA), w uznaniu jego wkładu w mineralogię. ## Zastosowania Pabstyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc poszukiwanym nabytkiem dla zaawansowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz miłośników minerałów fluorescencyjnych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 4.09
Łupliwość: Poor on {1011}
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent to Translucent
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą i jednoznaczną cechą diagnostyczną pabstytu jest jego intensywna, kredowobiała lub niebiesko-biała fluorescencja w krótkofalowym świetle UV. W świetle dziennym jest niepozorny i trudny do odróżnienia od innych białych minerałów w skale. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym, co również pomaga w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych W obrębie skały macierzystej pabstyt można pomylić z kwarcem, sanbornitem czy innymi jasnymi krzemianami. Test fluorescencji jest jednak rozstrzygający. Współwystępujący z nim fresnoit również fluoryzuje, ale na żółto, co pozwala na łatwe ich odróżnienie pod lampą UV. ## Formy kryształów Pabstyt najczęściej tworzy anhedralne (nieforemne) ziarna i skupienia wrośnięte w skałę. Bardzo rzadko spotyka się go w formie subhedralnych, częściowo wykształconych, heksagonalnych kryształów, które zwykle nie przekraczają kilku milimetrów wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Pabstyt jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w strefach kontaktowych, w złożonych skarnach powstałych w wyniku metamorfizmu bogatych w bar i krzemionkę skał węglanowych (wapieni), w obecności mineralizacji cynowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów, takich jak sanbornit, fresnoit, walstromit, taramellit, a także pospolitszych, jak kwarc, diopsyd i witeryt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska pabstytu znajdują się w Kalifornii (USA), skąd pochodzi jego holotyp (kamieniołom Kalkar w hrabstwie Santa Cruz) oraz najlepsze okazy kolekcjonerskie (okolice Rush Creek w hrabstwie Fresno). Notowany jest również z kompleksu Dara-i-Pioz w Tadżykistanie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska okazów pabstytu zależy przede wszystkim od intensywności jego fluorescencji oraz bogactwa występowania w matriksie. Im większa powierzchnia skały wykazuje silną, niebiesko-białą poświatę pod wpływem UV, tym okaz jest cenniejszy. Dodatkowym atutem, znacznie podnoszącym wartość, jest obecność rzadkich, częściowo wykształconych kryształów. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z lokalizacji w hrabstwie Fresno w Kalifornii (USA), takich jak Esquire #7 i Esquire #8 Claims. To stamtąd pochodzi większość materiału dostępnego na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy pabstytu, zwykle w postaci wrostków w skale, najlepiej czyścić za pomocą miękkiej, suchej szczoteczki w celu usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej. Ze względu na jego występowanie w matriksie, należy unikać agresywnych metod mechanicznych, które mogłyby uszkodzić otaczające minerały. ## Czego unikać Pabstyt jest stosunkowo stabilnym krzemianem. Należy jednak unikać jego kontaktu z silnymi kwasami. Jest odporny na działanie światła i normalne zmiany temperatury, ale należy unikać ekstremalnych szoków termicznych. ## Przechowywanie Przechowywanie nie wymaga specjalnych warunków. Okazy najlepiej eksponować w miejscu chronionym przed kurzem. Aby w pełni docenić jego wyjątkową cechę, warto zaopatrzyć gablotę w źródło krótkofalowego światła UV.