Oxyvanite

Wzór chemiczny: V<sup>3+</sup><sub>2</sub>V<sup>4+</sup>O<sub>5</sub>

Oksywanit to bardzo rzadki tlenek wanadu, tworzący mikroskopijne, czarne kryształy o metalicznym połysku, znajdowany w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Oksywanit jest tlenkiem wanadu, który w naturze występuje niezwykle rzadko. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, których rozmiar rzadko przekracza 0.1 mm. Zazwyczaj obserwuje się go w postaci drobnych, rozproszonych ziaren lub niewielkich agregatów w obrębie skały macierzystej. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. ## Właściwości fizyczne Kryształy oksywanitu wykazują silny, metaliczny połysk. Twardość minerału w skali Mohsa wynosi około 7, co czyni go stosunkowo twardym. Jego gęstość jest wysoka, mierzona wartość to 4.67 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednorodny pod względem barwy i występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa "oksywanit" nawiązuje bezpośrednio do składu chemicznego minerału - jest tlenkiem (oxy-) wanadu (-van-). Został on po raz pierwszy opisany w 1996 roku przez D.M. Burt, M.F. Miller, E.E. Foord, J.E. Taggart Jr. oraz B.L. Hanson na podstawie materiału pochodzącego z kopalni Carlin w Nevadzie, USA. Zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1994 roku (IMA1994-041). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, oksywanit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, choć jest on obiektem pożądania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
7
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
4.67
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja oksywanitu jest możliwa praktycznie wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie, w powiększeniu, można go rozpoznać po czarnej barwie, metalicznym połysku i charakterystycznym, listewkowym pokroju kryształów. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami tlenkowymi, takimi jak hematyt, magnetyt czy ilmenit. Odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego, potwierdzającej dominację wanadu. ## Formy kryształów Oksywanit krystalizuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często tworzących niewielkie, promieniste skupienia lub rozproszone blaszki na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Oksywanit powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego. Jego występowanie jest związane z silnie zmineralizowanymi strefami w obrębie skał węglanowo-krzemianowych (wapieni i mułowców), które zostały poddane działaniu wysokiej temperatury. Jest produktem procesów hydrotermalnych zachodzących w bogatym w wanad środowisku. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami wanadu, takimi jak karelianit, shcherbinait, a także z grafitem, pirytem, kwarcem, barytem i różnymi minerałami z grupy łyszczyków. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) oksywanitu na świecie jest kopalnia złota Carlin w hrabstwie Eureka, w stanie Nevada, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów oksywanitu zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności jego mikrokryształów na skale macierzystej. Najbardziej cenione są próbki z licznymi, dobrze wykształconymi, błyszczącymi kryształami, tworzącymi wyraźne skupienia. Kontrast z jaśniejszą skałą macierzystą również podnosi wartość wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Carlin w Nevadzie, USA. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z oksywanitem, ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich osadzenie w skale macierzystej, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek oraz wszelkich kwasów i zasad, które mogłyby uszkodzić nie tylko sam oksywanit, ale również towarzyszące mu minerały. Nie należy poddawać okazu gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej