Oxystibiomicrolite

Wzór chemiczny: (Sb³⁺,Ca)₂Ta⁵⁺₂O₆O

Oksystibiomikrolit to bardzo rzadki minerał z grupy mikrolitu, tlenek antymonu i tantalu, znajdowany w postaci drobnych, ośmiościennych kryształów.

## Charakterystyka Oksystibiomikrolit jest niezwykle rzadkim minerałem z nadgrupy pirochloru, należącym do grupy mikrolitu. Tworzy bardzo małe, najczęściej izometryczne kryształy o pokroju ośmiościennym, rzadziej sześcio-ośmiościennym, o wielkości nieprzekraczającej 0,3 mm. Występuje w formie pojedynczych, rozproszonych kryształów lub niewielkich skupień. Jest kruchy. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Połysk jest silny, określany jako żywiczny do submetalicznego. Minerał jest nieprzezroczysty. Gęstość obliczona wynosi 6,75 g/cm³. ## Barwy i odmiany Oksystibiomikrolit ma charakterystyczną, głęboką czerwoną barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1978 roku przez P. J. Černý'ego, F. C. Hawthorne'a, J. J. R. Ladouceur i T. S. Ercita. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominacji tlenu (oxy) i antymonu (stibio) oraz do jego związku ze strukturalną grupą mikrolitu. Został zdyskwalifikowany jako odrębny gatunek mineralny przez IMA w 2010 roku w ramach redefinicji nadgrupy pirochloru i obecnie jego nazwa odnosi się do hipotetycznego końcowego ogniwa szeregu. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, oksystibiomikrolit nie ma żadnego zastosowania praktycznego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Barwa
Greenish white to white
Połysk
Resinous to submetallic
Rysa
white
Gęstość
5.98
Łupliwość
Indistinct
Przełam
Irregular/Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie oksystibiomikrolitu opiera się na jego charakterystycznym wyglądzie: bardzo małych, ostro zarysowanych, izometrycznych kryształach o intensywnie czerwonej barwie i żywicznym połysku. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w granitowych pegmatytach. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czerwonymi minerałami z grupy pirochloru lub innymi drobnymi granatami. Pewne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i konieczność precyzyjnego określenia składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy głównie proste, dobrze wykształcone kryształy ośmiościenne {111}, czasami w kombinacji ze ścianami sześcianu {100}. Kryształy są zazwyczaj pojedyncze i rozproszone w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Oksystibiomikrolit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji złożonych granitowych pegmatytów, szczególnie tych bogatych w lit, cez i tantal (typu LCT), w strefach zmineralizowanych litem i cezem. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, albitem, mikroklinem, muskowitem, lepidolitem, tantalianem litu (lithiotantite), simpsonitem, pollucytem, apatytem i berylem. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze opisane stanowisko tego minerału na świecie to pegmatyt Tanco w Bernic Lake, w prowincji Manitoba w Kanadzie. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów mikroskopowych oksystibiomikrolitu ocenia się na podstawie ostrości i wielkości kryształów, ich połysku oraz intensywności czerwonej barwy. Najbardziej pożądane są ostre, nieuszkodzone, pojedyncze kryształy osadzone na kontrastującej matrycy skalnej, np. na białym albicie lub kwarcie. Ze względu na rozmiary, kluczowa jest fotogeniczność okazu pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest pegmatyt Tanco w Kanadzie. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach mikroskopowych (tzw. micromounts).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich kruchość, każda mechaniczna metoda czyszczenia (szczoteczki, waciki) jest wysoce ryzykowna i może prowadzić do bezpowrotnego uszkodzenia lub utraty kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych. Chronić przed wstrząsami i uderzeniami, które mogą spowodować wykruszenie delikatnych kryształów z matrycy skalnej. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe (micromounts) powinny być przechowywane w dedykowanych, zamykanych pudełkach, które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej