Oxystannomicrolite

Wzór chemiczny: Sn<sup>2+</sup><sub>2</sub>Ta<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>6</sub>O

Oksystannomikrolit to bardzo rzadki tlenek z grupy mikrolitu, wyróżniający się obecnością cyny i tantalu oraz wysoką gęstością.

## Charakterystyka Oksystannomikrolit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy pirochloru, a konkretnie z podgrupy mikrolitu. Chemicznie jest to tlenek cyny i tantalu. Występuje w postaci bardzo małych, ośmiościennych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 1 mm. Kryształy są zazwyczaj dobrze wykształcone i narosłe na innych minerałach. Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary, jest minerałem o znaczeniu głównie naukowym i kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się bardzo wysoką gęstością, wynoszącą około 6,96 g/cm³. Ma diamentowy połysk. Jest kruchy, a jego twardość w skali Mohsa jest szacowana na 5 do 5,5. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Oksystannomikrolit ma barwę od ciemnoczerwonej do niemal czarnej. W odłamkach lub przy silnym świetle może przeświecać na czerwono. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji tlenu ("oxy"), obecności cyny ("stanno", od łacińskiego *stannum*) oraz przynależności do podgrupy mikrolitu ("microlite"). Został opisany po raz pierwszy w 1998 roku przez T. Scott Ercita i Petra Černý'ego na podstawie materiału z kopalni Tanco w Kanadzie. ## Zastosowania Oksystannomikrolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowców i wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-5.5
Połysk
Diamentowy
Rysa
Czerwonobrązowa
Gęstość
6.96
Łupliwość
Niewyraźna wg {111}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja oksystannomikrolitu w praktyce jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). Wstępne podejrzenie można wysunąć na podstawie charakterystycznej, ośmiościennej formy kryształów, ciemnoczerwonej barwy, diamentowego połysku i współwystępowania z innymi minerałami pegmatytowymi w znanych lokalizacjach. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy pirochloru, takimi jak mikrolit, pirochlor czy uranmikrolit, a także z granatami (np. spessartynem) lub spinelem. Odróżnienie od tych minerałów wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego, ponieważ wszystkie mogą tworzyć podobne ośmiościenne kryształy. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, ostre, dobrze wykształcone kryształy o formie ośmiościanu {111}. Kryształy zazwyczaj występują jako pojedyncze osobniki narosłe na powierzchni innych minerałów, rzadziej w niewielkich skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Oksystannomikrolit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnym stadium krystalizacji w wysoce zróżnicowanych, bogatych w pierwiastki rzadkie pegmatytach granitowych typu LCT (lit-cez-tantal). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami pegmatytowymi. W lokalizacji typowej (kopalnia Tanco) znaleziono go w towarzystwie kasyterytu, tantalitytu-(Mn), wodginitem, tytanowodginitem, simplezytem, apatytem i kwarcem. ## Lokalizacje Jest to ekstremalnie rzadki minerał, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze z nich to: - Kopalnia Tanco, Bernic Lake, Manitoba, Kanada - lokalizacja typowa. - Kopalnia Alto Ligonha, prowincja Zambezia, Mozambik.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najważniejszym kryterium wartości okazu jest jakość i wielkość kryształów. Poszukiwane są ostre, nieuszkodzone, dobrze wykształcone ośmiościany, najlepiej o intensywnej, czerwonej barwie. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, kluczowa jest również estetyka matrycy skalnej, na której są osadzone. Kontrast barwny między oksystannomikrolitem a podłożem (np. białym kwarcem) znacznie podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy, choć wciąż mikroskopijne, pochodzą z lokalizacji typowej w kopalni Tanco w Kanadzie. Materiał z Mozambiku jest również znany, ale rzadziej spotykany na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną rzadkość i małe rozmiary kryształów, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu mechanicznego, w tym czyszczenia szczoteczkami czy wodą, które mogłyby uszkodzić lub zmyć drobne kryształy z matrycy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i ultradźwiękami. Minerał jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać ani narażać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zagubieniem. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest znana jego wrażliwość na światło.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej