Owensite

Wzór chemiczny: (Ba,Pb₂+)₆(Cu₁+,Fe₂+,Ni₂+)₂₅S₂-₂₇

Owensit to bardzo rzadki siarczek baru, ołowiu i miedzi, tworzący drobne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Owensit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy siarczków, opisanym dopiero w 1995 roku. Występuje w postaci bardzo drobnych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 200 mikrometrów. Ziarna te są najczęściej wrośnięte w kryształy innego rzadkiego minerału, zofallitu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar i nieprzezroczystość, jego cechy wizualne można ocenić jedynie pod mikroskopem w świetle odbitym, gdzie prezentuje metaliczny wygląd. ## Właściwości fizyczne Jako minerał nieprzezroczysty, owensit charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na niewielki rozmiar próbek i ich wrostkowy charakter. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,55 g/cm³. ## Barwy i odmiany Pod mikroskopem w świetle odbitym owensit ma barwę szarą z lekkim różowawym odcieniem. Nie wykazuje pleochroizmu ani wewnętrznych refleksów. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Broken Hill w Nowej Południowej Walii w Australii. Został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1994 roku i opisany w 1995 roku. Jego nazwa honoruje doktora Davida R. Owensa (ur. 1941), kanadyjskiego mineraloga pracującego w CANMET (Canada Centre for Mineral and Energy Technology), w uznaniu jego wkładu w mineralogię kruszców, zwłaszcza z wykorzystaniem mikroskopii rud.

Właściwości

Połysk: Metaliczny
Gęstość: 5.55
Łupliwość: Brak
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja owensitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy pod mikroskopem kruszcowym (w świetle odbitym) oraz potwierdzenia składu chemicznego metodą mikroanalizy rentgenowskiej (EDS/WDS). Jego charakterystyczną cechą jest współwystępowanie z zofallitem i innymi rzadkimi siarczkami w złożu Broken Hill. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi szarymi, metalicznymi siarczkami. Pewne rozróżnienie od podobnych minerałów, takich jak tetraedryt czy inne siarkosole, wymaga analizy chemicznej w celu potwierdzenia unikalnej kombinacji baru, ołowiu i miedzi. ## Formy kryształów Owensit występuje wyłącznie w formie anhedralnych, czyli nieforemnych, zaokrąglonych ziaren. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Owensit powstał w wyniku procesów metamorficznych wysokiego stopnia (metamorfizm facji amfibolitowej do granulitowej) oddziałujących na złoża siarczkowe. Jest produktem rekrystalizacji i reakcji między minerałami w ekstremalnych warunkach ciśnienia i temperatury. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w paragenezie z innymi, często rzadkimi minerałami. Najczęściej jest znajdowany jako wrostki w zofallicie. Towarzyszą mu również galena, sfaleryt, chalkopiryt, pirotyn, alabandyn, tetraedryt oraz inne rzadkie minerały, takie jak watanabeit czy menchettiit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania owensitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże Broken Hill w Nowej Południowej Walii w Australii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Owensit nie tworzy okazów w skali makroskopowej, dlatego tradycyjne kryteria oceny, takie jak rozmiar, forma kryształów czy połysk, nie mają zastosowania. Wartość kolekcjonerska próbki leży wyłącznie w jej wartości naukowej i dokumentacyjnej. Najcenniejsze są okazy, w których obecność owensitu została potwierdzona analitycznie, a sam minerał jest dobrze widoczny na wypolerowanej powierzchni pod mikroskopem, w asocjacji z innymi rzadkimi gatunkami.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar okazów, które występują jako wrostki w innych minerałach, owensit praktycznie nigdy nie jest przedmiotem czyszczenia. Jakiekolwiek próby mechanicznej lub chemicznej ingerencji zniszczyłyby próbkę. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, ultradźwięków oraz gwałtownych zmian temperatury. Jako siarczek, może być wrażliwy na działanie kwasów i utlenianie w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Okazy zawierające owensit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, z dala od zanieczyszczeń chemicznych. Najbezpieczniejszym miejscem jest wyściełane pudełko typu "micromount" lub specjalistyczny klaser mineralogiczny.