Overite
Wzór chemiczny: CaMgAl(PO₄)₂(OH)(H₂O)₄
Overit to rzadki, uwodniony fosforan wapnia, magnezu i glinu, tworzący niewielkie, szkliste kryształy o charakterystycznej, jasnozielonej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5-4
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 2.53
- Łupliwość
- Doskonała według {010}; słaba według {100}.
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi overitu są jego jasnozielona barwa, szklisty połysk oraz typowe formy występowania w postaci promienistych agregatów, rozet lub cienkich nalotów. Jest stosunkowo lekki i miękki. Często występuje w paragenezie z innymi rzadkimi fosforanami. ## Odróżnianie od podobnych Overit bywa mylony z innymi zielonymi fosforanami, takimi jak wavellit czy wardyt. Od wavellitu różni się formą kryształów - wavellit tworzy idealnie kuliste agregaty o wyraźnie promienistej budowie wewnętrznej, podczas gdy agregaty overitu są często mniej regularne. Wardyt jest zazwyczaj twardszy (5 w skali Mohsa) i krystalizuje w układzie tetragonalnym, tworząc charakterystyczne pseudoośmiościenne kryształy. ## Formy kryształów Kryształy overitu są niewielkie, tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne. Najczęściej tworzą promieniste lub włókniste agregaty, rozety, a także kuliste skupienia i cienkie powłoki na skałach.
Środowisko występowania
## Geneza Overit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż fosforanowych. Tworzy się w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały fosforanowe w pegmatytach lub skałach osadowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi fosforanami, takimi jak wardyt, wavellit, montgomeryit, crandallit, englishit, a także z kwarcem, apatytem i minerałami ilastymi. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko overitu to Clay Canyon w hrabstwie Utah w USA, skąd pochodzą najlepsze okazy. Znany jest również z kilku innych lokalizacji w USA (Dakota Południowa, Nevada). Poza Stanami Zjednoczonymi jego wystąpienia odnotowano w Hiszpanii (Galicia) oraz w Niemczech (kopalnia Hagendorf-Süd w Bawarii).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne rozety lub promieniste agregaty. Intensywna, jabłkowozielona barwa znacząco podnosi atrakcyjność okazu. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń mechanicznych. Okazy z klasycznej lokalizacji w Clay Canyon są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z miejsca typowego - Clay Canyon w stanie Utah, USA. Okazy z kopalni Hagendorf-Süd w Niemczech również są cenione w kolekcjach specjalizujących się w minerałach systematycznych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy overitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest krótkie płukanie w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie okazu. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i silnych detergentów, które mogą go uszkodzić. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która może prowadzić do odwodnienia i zniszczenia struktury. Unikać długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne. ## Przechowywanie Overit jest kruchy i stosunkowo miękki, dlatego powinien być przechowywany w osobnym, wyściełanym pudełku, z dala od twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań. Najlepiej eksponować go w zamkniętej gablocie, chroniącej przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.