Ottrélite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>Al<sub>2</sub>O(SiO<sub>4</sub>)(OH)<sub>2</sub>

Ottrelit to rzadki, zielonkawy lub czarnawy minerał z grupy chlorytoidu, tworzący niewielkie, tabliczkowe kryształy w skałach metamorficznych.

## Charakterystyka Ottrelit jest minerałem z grupy chlorytoidu, należącym do krzemianów. Występuje najczęściej w postaci niewielkich, rozproszonych w skale macierzystej, sześciobocznych lub zaokrąglonych kryształów tabliczkowych. Rzadko tworzy rozetowe lub gwiaździste agregaty. Jego kryształy są zazwyczaj bardzo małe, rzadko przekraczając 1-2 mm, co sprawia, że identyfikacja gołym okiem jest trudna. Najczęściej obserwowany jest jako zielonkawe lub czarnawe, błyszczące blaszki w obrębie łupków. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 6-7 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo odpornym na zarysowania. Ma szklisty, nieco perłowy połysk na powierzchniach łupliwości. Jest minerałem dość kruchym. Jego gęstość wynosi około 3,4 g/cm³. ## Barwy i odmiany Ottrelit występuje w odcieniach od szarozielonego i pistacjowozielonego do niemal czarnego. Jego barwa jest ściśle związana z zawartością manganu i żelaza. Nie wyróżnia się nazwanych odmian handlowych ani gemmologicznych, a jego wartość jest czysto naukowa i kolekcjonerska. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego pierwszego opisu – miejscowości Ottré w gminie Vielsalm, w Ardenach (Belgia). Został opisany po raz pierwszy w 1819 roku. ## Zastosowania Ottrelit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie ogranicza się do roli wskaźnika warunków metamorfizmu w badaniach geologicznych oraz jako minerał interesujący dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich krzemianów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6-7
Połysk
Vitreous
Rysa
Grayish-green
Gęstość
3.41
Łupliwość
Good on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi ottrelitu są jego niewielkie, najczęściej heksagonalne w zarysie, tabliczkowe kryształy o zielonkawej lub czarnej barwie, osadzone w skałach metamorficznych, takich jak fyllity i łupki. Połysk szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości oraz stosunkowo wysoka twardość są również pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Ottrelit bywa mylony z innymi minerałami blaszkowymi, takimi jak chloryt czy biotyt. Od chlorytu odróżnia go znacznie wyższa twardość (chloryt jest bardzo miękki, ok. 2-2.5 w skali Mohsa). Od biotytu różni się barwą (biotyt jest zazwyczaj brązowy do czarnego) i często bardziej regularnym, sześciobocznym zarysem kryształów. Ostateczne odróżnienie od innych członków grupy chlorytoidu wymaga zaawansowanych analiz chemicznych. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj cienko- do grubotabliczkowe, o pseudoheksagonalnym zarysie. Często występują jako pojedyncze, rozproszone blaszki w skale. Rzadziej tworzą agregaty rozetowe lub gwiaździste.

Środowisko występowania

## Geneza Ottrelit jest minerałem typowym dla skał, które uległy metamorfizmowi regionalnemu niskiego do średniego stopnia, w warunkach facji zieleńcowej i glaukofanowej. Powstaje w bogatych w glin i mangan osadach pelitycznych (iłowcach, mułowcach). Jest minerałem wskaźnikowym, pomagającym określić ciśnienie i temperaturę panujące podczas procesów metamorficznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kwarcem, serycytem (drobnołuskowym muskowitem), chlorytem, chlorytoidem, pirofilitem, almandynem, spessartynem, karfolitem i diasporą. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania ottrelitu to historyczna lokalizacja w Ottré, Ardeny (Belgia). Znajdowany jest również w Alpach (Szwajcaria, Włochy), w Grecji (wyspa Eubea), w Stanach Zjednoczonych (Massachusetts) oraz w Japonii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów ottrelitu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, ostro zarysowanymi, pseudoheksagonalnymi kryształami, które kontrastują barwnie ze skałą macierzystą. Duże, jak na ten minerał, kryształy (powyżej kilku milimetrów) lub rzadkie agregaty rozetowe są szczególnie poszukiwane. Czystość i brak uszkodzeń mechanicznych są kluczowe. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z typowej lokalizacji w Ottré w Belgii. Okazy z alpejskich lokalizacji w Szwajcarii i Włoszech również dostarczają dobrych jakościowo materiałów kolekcjonerskich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ottrelitu, najczęściej występujące w skale macierzystej, należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można przemyć okaz wodą destylowaną, a następnie dokładnie osuszyć. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy lub spowodować ich odspojenie od podłoża. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i zasadami, które mogą reagować z minerałem. Mimo stosunkowo wysokiej twardości, jest on kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i upadkami. Nie jest wrażliwy na światło słoneczne, ale długotrwałe przechowywanie w wilgotnych warunkach jest niewskazane. ## Przechowywanie Okazy ottrelitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Ponieważ kryształy są zazwyczaj małe i osadzone w skale, należy obchodzić się z całym okazem delikatnie, by nie wykruszyć drobnych blaszek minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej