Ottoite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>2</sub>Te<sup>6+</sup>O<sub>5</sub>
Ottoit to niezwykle rzadki telluran ołowiu, występujący w formie mikroskopijnych, bezbarwnych kryształów o diamentowym połysku.
Opis
## Charakterystyka Ottoit jest minerałem z grupy telluranów, chemicznie złożonym tlenkiem telluru i ołowiu. Tworzy bardzo małe, wydłużone kryształy o przekroju pryzmatycznym lub igiełkowym, których długość rzadko przekracza 0,5 mm. Występują one w formie pojedynczych, izolowanych kryształów lub tworzą niewielkie, promieniste i rozbieżne skupienia (agregaty) na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na swój rozmiar, jest klasyfikowany jako minerał mikromountowy, wymagający powiększenia do obserwacji. ## Właściwości fizyczne Kryształy ottoitu są przezroczyste i charakteryzują się silnym, diamentowym połyskiem. Ich twardość w skali Mohsa nie została określona z powodu wyjątkowej kruchości i niewielkich rozmiarów uniemożliwiających wykonanie testu. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi 7,91 g/cm³, jednak nie została zmierzona empirycznie. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny do białego. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Ottoit został po raz pierwszy opisany w 2011 roku przez grupę mineralogów (Mills, Christy, Jensen, Origlieri, Cannon). Jego nazwa honoruje dr. Jamesa A. "Jima" Otto (ur. 1951), amerykańskiego chemika i kolekcjonera minerałów, w uznaniu jego wkładu w mineralogię, zwłaszcza w badanie minerałów z Tombstone w Arizonie. ## Zastosowania Ottoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania specjalistów i kolekcjonerów minerałów mikromountowych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja ottoitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza rentgenowska (EDS). Wstępne cechy wizualne pod powiększeniem to igiełkowa forma kryształów, silny diamentowy połysk oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi telluranami z Tombstone. ## Odróżnianie od podobnych Ottoit może być mylony z innymi bezbarwnymi lub białymi minerałami mikromountowymi występującymi w tej samej lokalizacji, takimi jak cerusyt, paratelluryt czy anglesyt. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest niewiarygodne i wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Ottoit krystalizuje w formie smukłych, pryzmatycznych do igiełkowych kryształów, które często tworzą wachlarzowate lub promieniste agregaty wyrastające z jednego punktu.
Środowisko geologiczne
## Geneza Ottoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż hydrotermalnych bogatych w tellur. Formuje się w wyniku przemian pierwotnych minerałów telluru w obecności ołowiu w warunkach niskich temperatur i ciśnień, blisko powierzchni ziemi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych wtórnych minerałów tellurowych i ołowiowych. Najczęściej spotykany jest w asocjacji z kwarcem, paratellurytem, cerusytem, dugganitem oraz chinityem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ottoitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - Baker-Meiklejohn claim (znana też jako B and B No. 7 claim) w rejonie Tombstone, w hrabstwie Cochise, w stanie Arizona, USA.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jakość okazów ottoitu, będącego minerałem mikromountowym, ocenia się według innych kryteriów niż w przypadku okazów makroskopowych. Najwyżej cenione są próbki z licznymi, dobrze wykształconymi i ostrymi kryształami, tworzącymi estetyczne agregaty. Kluczowa jest również minimalizacja uszkodzeń oraz atrakcyjność wizualna minerałów towarzyszących. Wielkość pojedynczych kryształów, nawet jeśli jest submilimetrowa, również wpływa na wartość. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy ottoitu pochodzą z jednego miejsca na świecie: rejonu Tombstone w Arizonie, USA. Jest to minerał endemiczny dla tej lokalizacji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ottoitu są ekstremalnie delikatne i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub miękkiego pędzelka z włosia wielbłądziego, operując z najwyższą ostrożnością. Absolutnie unikać kontaktu z wodą, myjkami ultradźwiękowymi i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu fizycznego, wibracji, nagłych zmian temperatury oraz ekspozycji na chemikalia. Kryształy są bardzo kruche i łatwo mogą się odłamać od podłoża. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego szkodliwość.