Ottensite
Wzór chemiczny: Na<sub>3</sub>(Sb<sup>3+</sup><sub>2</sub>O<sub>3</sub>)<sub>3</sub>(Sb<sup>3+</sup>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>)·3H<sub>2</sub>O
Ottensyt to rzadki minerał z grupy siarczków i tlenków, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o intensywnie czerwonej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1-2
- Połysk
- Jedwabisty
- Rysa
- Czerwona
- Gęstość
- 3.55
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przeświecający
- Układ krystaliczny
- Trygonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Ottensyt jest stosunkowo łatwy do rozpoznania wizualnego dla wprawnego oka, pod warunkiem znajomości jego pochodzenia. Kluczowe cechy to intensywnie czerwony kolor, jedwabisty połysk oraz forma cieniutkich, igiełkowych lub włoskowych kryształów tworzących splątane agregaty. Jego ekstremalna delikatność jest również cechą charakterystyczną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czerwonymi, igiełkowymi minerałami antymonu, takimi jak kermesyt (Sb₂S₂O) lub getchellit (AsSbS₃). Kermesyt tworzy jednak zazwyczaj grubsze, promieniste agregaty kryształów. Getchellit ma podobny kolor, ale jest twardszy i występuje w innych asocjacjach. Ostateczne rozróżnienie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są zawsze igiełkowe lub włoskowe (pokrój nitkowy), bardzo wydłużone wzdłuż jednej osi. Tworzą gęste, splątane skupienia przypominające filc lub wełnę mineralną, a także niewielkie agregaty promieniste.
Środowisko występowania
## Geneza Ottensyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż antymonu. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przeobrażania pierwotnych siarczków antymonu, głównie antymonitu, w warunkach niskiej temperatury. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałem, z którego powstaje, czyli antymonitem. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały antymonu, takie jak walentynit, senarmontyt, kermesyt oraz stibikonit. Często narasta na kwarcowych lub kalcytowych skałach płonnych. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania ottensytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże antymonu Xikuangshan, w prefekturze Lengshuijiang, prowincja Hunan, Chiny. Jest to największe złoże antymonu na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najważniejszym kryterium oceny okazu ottensytu jest intensywność i nasycenie czerwonej barwy. Wysoko cenione są okazy, na których delikatne, igiełkowe agregaty są obfite, dobrze uformowane i nieuszkodzone. Kontrast z jasną skałą macierzystą (najczęściej kwarcem) również znacząco podnosi atrakcyjność wizualną i wartość okazu. Ze względu na ekstremalną kruchość, stan zachowania jest kluczowy. ## Popularne stanowiska Wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni Xikuangshan w Chinach. Jest to jedyne znane stanowisko tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazów ottensytu generalnie nie powinno się czyścić. Są ekstremalnie kruche i jakakolwiek próba czyszczenia mechanicznego (nawet miękkim pędzelkiem) lub z użyciem płynów niemal na pewno zniszczy delikatne, igiełkowe kryształy. Należy je pozostawić w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać absolutnie wszystkiego: dotykania, wibracji, zmian temperatury, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego, które może spowodować blaknięcie koloru. Chemikalia, w tym woda, mogą uszkodzić minerał. ## Przechowywanie Okazy ottensytu wymagają przechowywania w szczelnym, stabilnym pojemniku typu "micromount", z dala od wibracji, kurzu i światła. Najlepiej eksponować je pod szkłem lub w dedykowanych gablotach dla delikatnych minerałów, aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia przez przypadkowy dotyk lub ruch powietrza.