Ottemannite
Wzór chemiczny: Sn<sup>2+</sup>Sn<sup>4+</sup>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>
Ottemannit to rzadki siarczek cyny, tworzący drobne, igiełkowe kryształy o metalicznym połysku, znajdowany w osadach hydrotermalnych.
Właściwości
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Łupliwość
- Dobra wg {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja ottemannitu opiera się na jego charakterystycznej formie - drobnych, igiełkowych kryształów tworzących promieniste lub splątane agregaty. Metaliczny, stalowoszary połysk jest również cechą pomocniczą. Pewne rozpoznanie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Ottemannit może być mylony z innymi igiełkowymi siarczkami, takimi jak stibnit, jamesonit czy boulangeryt. Odróżnienie "gołym okiem" jest praktycznie niemożliwe. Ottemannit jest zazwyczaj znacznie drobniejszy, a jego kryształy są cieńsze i bardziej delikatne niż w przypadku wymienionych minerałów. Współwystępowanie z innymi minerałami cyny, jak kasyteryt, może być wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie kryształy igiełkowe lub włoskowe, często zgrupowane w promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty. Rzadziej występuje w formie cienkich listewek.
Środowisko występowania
## Geneza Ottemannit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji w żyłach kruszcowych bogatych w cynę, w warunkach niskich i średnich temperatur. Jest jednym z ostatnich siarczków krystalizujących z roztworów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami cyny, takimi jak kasyteryt, stannin i teallit. Towarzyszą mu również piryt, kwarc, stibnit i cylindryt. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania ottemannitu jest Cerro de Potosí w departamencie Potosí w Boliwii, skąd pochodzą najlepsze znane okazy. Znaleziono go również w kopalniach cyny w prefekturze Hyōgo w Japonii oraz w kilku innych, nielicznych lokalizacjach na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy ottemannitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, bogate agregaty igiełkowych kryształów, tworzące estetyczne, promieniste lub "jeżykowate" formy. Kontrast z jasną matrycą, np. kwarcem, znacznie podnosi atrakcyjność wizualną. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy są oceniane głównie pod powiększeniem. Wielkość agregatu i jego bogactwo są kluczowymi czynnikami wpływającymi na wartość. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej - Cerro de Potosí w Boliwii. Okazy z Japonii są również cenione, ale znacznie rzadziej spotykane na rynku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ottemannitu są niezwykle delikatne ze względu na igiełkową formę kryształów. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów, rozpuszczalników i nagłych zmian temperatury. Kryształy są bardzo kruche i łamliwe, dlatego należy chronić okaz przed wstrząsami i uderzeniami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgotne powietrze, które może powodować powolne utlenianie.