Otjisumeite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Ge<sub>4</sub>O<sub>9</sub>

Otjisumeit to niezwykle rzadki germanian ołowiu, tworzący bezbarwne, heksagonalne kryształy, znany wyłącznie z kopalni Tsumeb w Namibii.

## Charakterystyka Otjisumeit jest rzadkim minerałem wtórnym z grupy germanianów. Tworzy charakterystyczne, dobrze wykształcone, heksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym. Kryształy są zazwyczaj niewielkie i często występują w postaci atrakcyjnych, rozetkowych lub wachlarzowatych agregatów, a także w niemal równoległych zrostach. Jest bezbarwny do białego, o silnym, diamentowym połysku, co nadaje mu wyjątkowy wygląd, szczególnie w skali mikro. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest przy tym niezwykle gęsty jak na niemetaliczny minerał - jego gęstość to 6,45 g/cm³, co jest efektem wysokiej zawartości ołowiu i germanu. Posiada doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, co czyni go bardzo kruchym i delikatnym. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Otjisumeit występuje wyłącznie w postaci bezbarwnej lub białej. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - szybu Otjisume w słynnej kopalni Tsumeb w Namibii. Został on opisany po raz pierwszy w 1981 roku przez zespół mineralogów: Paula Kellera, Heinza Hessa i Pete'a J. Dunna, jako nowy gatunek mineralny. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, otjisumeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest wysoko cenionym okazem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i regionalnych (Tsumeb).

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Adamantine
Rysa
White
Gęstość
6.45
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne otjisumeitu to jego charakterystyczna forma krystaliczna (sześciokątne tabliczki, często w rozetkach), diamentowy połysk, bardzo wysoka gęstość oraz ekstremalna rzadkość i pochodzenie z jedynej znanej lokalizacji. Reakcja na dotyk (miękkość) również jest wskazówką, ale nie zaleca się prób zarysowania z uwagi na delikatność okazu. ## Odróżnianie od podobnych Na terenie kopalni Tsumeb otjisumeit może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami wtórnymi. Schaurteit tworzy kryształy igiełkowe, a nie tabliczkowe. Fleisheryt również krystalizuje w układzie heksagonalnym, ale zawiera siarczany i ma nieco inny pokrój. Pewne rozróżnienie najczęściej wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Otjisumeit tworzy tabliczkowe lub krótkosłupkowe kryształy heksagonalne. Najbardziej typowe i pożądane są agregaty w formie rozet, wachlarzy oraz niemal równoległych zrostów niewielkich kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Otjisumeit jest minerałem wtórnym, który powstał w strefie utleniania złoża polimetalicznego osadzonego w dolomitach. Uformował się w wyniku wietrzenia i przeobrażenia pierwotnych siarczków bogatych w german, takich jak germanit i renieryt, w warunkach hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, często rzadkich, minerałów strefy utleniania złoża Tsumeb. Najczęściej spotykany jest z germanitem, renierytem, galeną, tennantytem, anglesytem oraz innym rzadkim germanianem - schaurteitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania otjisumeitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Tsumeb (w szczególności rejon szybu Otjisume) w regionie Otjikoto w Namibii. Wszystkie znane okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy otjisumeitu to te, które prezentują ostre, dobrze wykształcone kryształy o silnym połysku, tworzące estetyczne rozetki lub wachlarzowate agregaty. Ważna jest również matryca - najlepiej, gdy kontrastuje z bezbarwnymi kryształami. Czystość (brak uszkodzeń) i asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z Tsumeb znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jako że minerał ten znany jest tylko z jednego miejsca na świecie, wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z kopalni Tsumeb w Namibii. Jest to klasyczny, bardzo pożądany mikrominerał z tej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy otjisumeitu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dmuchawka fotograficzna może być pomocna, ale należy jej używać z dużej odległości i z ostrożnością. Absolutnie unikać mycia wodą, myjkami ultradźwiękowymi i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest ekstremalnie delikatny z powodu niskiej twardości i doskonałej łupliwości - należy unikać jakichkolwiek uderzeń i wstrząsów. Jako minerał ołowiu jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie kwasów. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Należy go trzymać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej