Orthojoaquinite-(La)

Wzór chemiczny: NaBa<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>La<sub>2</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(SiO<sub>3</sub>)<sub>8</sub>O<sub>2</sub>(OH,O,F)·H<sub>2</sub>O

Ortoklazyklit-(La) to niezwykle rzadki minerał z grupy cyklokrzemianów, znajdowany w postaci drobnych, brązowych kryształów w nefelinowych sjenitach.

## Charakterystyka Ortoklazyklit-(La) jest bardzo rzadkim minerałem należącym do grupy joaquinitu. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub słupkowe kryształy, osiągające rozmiar do 1 mm. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub niewielkich skupień. Jego nazwa nawiązuje do rombowej (ortorombowej) symetrii oraz dominacji lantanu (La) w składzie chemicznym. ## Właściwości fizyczne Kryształy charakteryzują się szklistym połyskiem. Twardość w skali Mohsa wynosi 5.5, a gęstość waha się od 3.96 do 4.04 g/cm³. Minerał jest kruchy i wykazuje nierówny przełam. ## Barwy i odmiany Ortoklazyklit-(La) ma charakterystyczną brązową do czerwonobrązowej barwę. Jest przeświecający. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w nefelinowym sjenicie w kamieniołomie Poudrette na Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie. Opisali go w 1997 roku George Y. Chao i Robert A. Gault. Nazwa "ortoklazyklit" odnosi się do jego rombowego (ang. *orthorhombic*) układu krystalograficznego i pokrewieństwa z joaquinitem, a przyrostek "-(La)" wskazuje na lantan jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego strukturze.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
3.96-4.04
Łupliwość
Dobra wg {100} i {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ortoklazyklitu-(La) w praktyce opiera się na zaawansowanych metodach analitycznych, takich jak spektroskopia rentgenowska (EDS/WDS), ze względu na jego niewielkie rozmiary i współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami. W warunkach kolekcjonerskich rozpoznanie jest możliwe na podstawie charakterystycznej brązowej barwy, tabliczkowego pokroju kryształów oraz, co najważniejsze, potwierdzonej lokalizacji (Mont Saint-Hilaire). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy joaquinitu, takimi jak joaquinit-(Ce) czy strontiojoaquinit. Odróżnienie wymaga analizy chemicznej w celu określenia dominującego pierwiastka ziem rzadkich (lantanu) oraz symetrii kryształów. Wizualnie może przypominać niektóre brązowe tytanity lub eudiality, ale różni się od nich formą kryształów i środowiskiem występowania. ## Formy kryształów Tworzy niewielkie, tabliczkowe kryształy o pokroju słupkowym, często zakończone piramidami. Kryształy są zazwyczaj dobrze wykształcone, ale nie przekraczają 1 mm długości.

Środowisko występowania

## Geneza Ortoklazyklit-(La) jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach i miarolitycznych kawernach w obrębie alkalicznych skał magmowych, takich jak nefelinowe sjenity. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów typowych dla sjenitów z Mont Saint-Hilaire. Współwystępuje między innymi z egirynem, mikroklinem, nefelinem, sodalitem, eudialitem, catapleitem, sérandytem oraz innymi minerałami z grupy joaquinitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ortoklazyklitu-(La) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Poudrette na Mont Saint-Hilaire, regionalna gmina hrabstwa La Vallée-du-Richelieu, Montérégie, Quebec, Kanada.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz ortoklazyklitu-(La) jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich (tzw. "micromounterów"). Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej brązowej barwie, osadzone na kontrastującej matrycy skalnej, na przykład na białym analcymie lub nefelinie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom Poudrette w Quebecu, który jest znany na całym świecie z występowania setek rzadkich i unikalnych gatunków minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów oraz wszelkich rozpuszczalników chemicznych. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Okazy ortoklazyklitu-(La) są zazwyczaj bardzo małe i często pozostawione na oryginalnej matrycy skalnej. Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej