Orthojoaquinite-(Ce)

Wzór chemiczny: NaBa<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>Ce<sup>3+</sup><sub>2</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(SiO<sub>3</sub>)<sub>8</sub>O<sub>2</sub>(O,OH)·H<sub>2</sub>O

Ortopiroksenowy odpowiednik joaquinitu-(Ce), rzadki minerał z grupy joaquinitów, wyróżniający się rombowym układem krystalograficznym.

## Charakterystyka Ortojoaquinit-(Ce) jest rzadkim minerałem należącym do grupy joaquinitów. Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, często o kwadratowym lub ośmiokątnym zarysie, osiągające rozmiar do 1 mm. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych, rozproszonych kryształów w skale macierzystej. Jest ortorombowym (rombowym) analogiem jednoskośnego joaquinitu-(Ce). ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością 5.5 w skali Mohsa i gęstością wynoszącą około 4.09 g/cm³. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Ortojoaquinit-(Ce) najczęściej przybiera barwę od żółtej do żółtobrązowej lub miodowożółtej. Nie wyróżniono jego specyficznych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego rombowego (ortorombowego) układu krystalograficznego oraz do związku z innym minerałem z tej grupy, joaquinitem. Człon "-(Ce)" wskazuje na cer jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie chemicznym. Został opisany po raz pierwszy w 1982 roku przez S. E. Haggerty'ego i współpracowników na podstawie materiału z kopalni diamentów Jagersfontein w Republice Południowej Afryki. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, ortojoaquinit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.09
Łupliwość
Dobra wzdłuż {100} i {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Ortojoaquinit-(Ce) jest trudny do zidentyfikowania wizualnie bez specjalistycznego sprzętu. Jego cechy charakterystyczne to niewielkie, żółtobrązowe, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku, osadzone w specyficznej skale macierzystej (np. benitoitowej). Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod, takich jak analiza chemiczna (EDS) i rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy joaquinitu, takimi jak joaquinit-(Ce) czy strontiojoaquinit. Odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. Wizualnie jest praktycznie nie do odróżnienia od joaquinitu-(Ce). ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym. Występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy wrosłe w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Ortojoaquinit-(Ce) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w żyłach karbonatytowych lub w zmienionych fragmentach serpentynitów bogatych w sód, tytan i pierwiastki ziem rzadkich. W lokalizacji typowej (Jagersfontein) występuje w ksenolitach gabra w kimberlicie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak benitoit, neptunit, natrolit, joaquinit-(Ce), albit, egiryn, jonesit oraz tytanit. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska występowania ortojoaquinitu-(Ce) to: - Kopalnia diamentów Jagersfontein, Free State, Republika Południowej Afryki (miejsce odkrycia). - Okręg San Benito w Kalifornii, USA, zwłaszcza w kopalniach Dallas Gem i Junnila.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, miodowożółtej barwie. Kluczowa jest obecność minerału na estetycznej matrycy skalnej, zwłaszcza w towarzystwie innych rzadkich minerałów, takich jak benitoit czy neptunit. Ze względu na małe rozmiary kryształów, ich wielkość również znacząco wpływa na wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z hrabstwa San Benito w Kalifornii, które jest źródłem najlepszych na świecie okazów minerałów z grupy joaquinitu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka w celu usunięcia kurzu. Użycie wody, zwłaszcza z detergentami, nie jest wskazane ze względu na ryzyko uszkodzenia delikatnych kryształów i skały macierzystej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i silnymi zasadami. Minerał jest wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych ani parowych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, kurzu i wilgoci. Najlepiej umieścić je w zamykanym pudełku klaserowym lub gablocie, aby zminimalizować ryzyko uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej