Ordoñezite
Wzór chemiczny: Zn²⁺Sb⁵⁺₂O₆
Ordoñezyt to rzadki tlenek cynku i antymonu, tworzący niewielkie, przezroczyste kryształy o szklistym połysku i charakterystycznej, wysokiej gęstości.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6.5
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 6.635
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi ordoñezytu są jego tetragonalne, często ośmiościenne kryształy, wysoka twardość (6.5 w skali Mohsa) oraz bardzo duża gęstość. Połysk szklisty do diamentowego i szeroka gama barw (od bezbarwnego po ciemnobrązowy) również są pomocne w identyfikacji. Występowanie w asocjacji z innymi minerałami antymonu w skałach wulkanicznych jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Ordoñezyt można pomylić z innymi minerałami o podobnym wyglądzie, takimi jak kasyteryt, rutil czy niektóre granaty. Od kasyterytu i rutilu odróżnia go forma kryształów i zazwyczaj jaśniejsza barwa. Od granatów różni się układem krystalograficznym (tetragonalny, a nie regularny) i znacznie wyższą gęstością. W środowisku hydrotermalnym może przypominać sfaleryt, ale jest od niego znacznie twardszy. ## Formy kryształów Kryształy ordoñezytu są zazwyczaj niewielkie i przyjmują formę ostrosłupowych, ośmiościennych bipiramid. Spotykane są również kryształy o pokroju tabliczkowym. Występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy lub w niewielkich grupach narosłych na powierzchni skały.
Środowisko występowania
## Geneza Ordoñezyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w wyniku działania gorących, bogatych w antymon roztworów na skały zawierające cynk. Najczęściej spotykany jest w żyłach i pustkach w skałach wulkanicznych, takich jak ryolity. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi tlenkami i siarczkami. W lokalizacji typowej (Meksyk) znaleziono go w towarzystwie kasyterytu, hematytu, bizmutu rodzimego, kwarcu i topazu. W innych lokalizacjach może występować z innymi minerałami antymonu. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania ordoñezytu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Santín w Santa Catarina, w stanie Guanajuato w Meksyku. Jest to jedyne miejsce, z którego pochodzą dobrze wykształcone, kolekcjonerskie okazy tego minerału.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy ordoñezytu to te z ostro zarysowanymi, dobrze wykształconymi i w pełni przezroczystymi kryształami, osadzonymi na kontrastującej matrycy skalnej. Wysoko oceniane są kryształy o czystej, jasnej barwie (np. miodowej lub oliwkowej) lub całkowicie bezbarwne. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich pozostaje lokalizacja typowa w Guanajuato w Meksyku. Okazy z tej kopalni stanowią standard, do którego porównuje się wszystkie inne znaleziska.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ordoñezytu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, a następnie dokładnie osuszyć okaz. Ze względu na jego kruchość, należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Mimo stosunkowo wysokiej twardości, minerał jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go wystawiać na długotrwałe działanie bezpośredniego światła słonecznego, chociaż nie ma doniesień o jego blaknięciu. ## Przechowywanie Ordoñezyt najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały lub uszkodzenia bardziej delikatnych okazów. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, idealnie nadaje się do ekspozycji w tzw. micromountach.