Orcelite
Wzór chemiczny: Ni₄.₇₅As₂
Orcelit jest rzadkim arsenkiem niklu, tworzącym mikroskopijne, heksagonalne kryształy o metalicznym połysku i brązowoczerwonym lub różowawym odcieniu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Barwa
- Rose-bronze
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Black
- Gęstość
- 6.5
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Hexagonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja orcelitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na mikroskopijne rozmiary jego ziaren. Wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) w mikroskopie elektronowym oraz analiza dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). W świetle odbitym pod mikroskopem kruszcowym można go rozpoznać po charakterystycznej kremoworóżowej barwie i anizotropii. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi arsenkami niklu, takimi jak maucheryt czy nikielin. Nikielin ma podobną barwę, ale zazwyczaj tworzy większe agregaty. Maucheryt ma inny skład chemiczny i krystalizuje w układzie tetragonalnym. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Orcelit tworzy drobne, heksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym lub płytkowym. Zazwyczaj występują jako rozproszone, pojedyncze ziarna lub niewielkie skupienia w skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Orcelit jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w procesach serpentynizacji skał ultrazasadowych, takich jak perydotyty i dunity. Tworzy się w środowisku bogatym w nikiel i arsen, często w obecności siarczków. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami z grupy serpentynu (antygoryt, lizardyt), chromitem, magnetytem, pentlandytem, heazlewoodytem, awaruitem, maucherytem, nikielinem, chalkopirytem i bornitem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska występowania orcelitu na świecie to m.in. lokalizacja typowa w Tiébaghi w Nowej Kaledonii (terytorium zamorskie Francji), skąd pochodzą najlepiej wykształcone okazy. Znany jest również z kompleksu Bushveld w RPA, złoża Sudbury w Kanadzie, a także z Finlandii, Rosji (Ural), Włoch, Grecji i Australii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu z orcelitem jest determinowana nie przez sam minerał, który jest mikroskopijny, ale przez bogactwo jego występowania w skale macierzystej oraz obecność dobrze udokumentowanych minerałów towarzyszących. Okazy pochodzące z lokalizacji typowej (Nowa Kaledonia) są najbardziej cenione. Wartość kolekcjonerska jest głównie naukowa, a okazy są poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz instytucje badawcze. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z kopalni chromitu Tiébaghi w Nowej Kaledonii.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zazwyczaj występuje w postaci drobnych wrostków w skale macierzystej, dlatego czyszczenie samego minerału nie jest możliwe ani konieczne. Okaz skalny można czyścić miękką, suchą szczoteczką w celu usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi chemikaliami, które mogą reagować z arsenkami. Ze względu na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu podczas ewentualnej obróbki mechanicznej i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy z orcelitem powinny być przechowywane w suchym miejscu, w zamkniętych pojemnikach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i zanieczyszczeniami. Należy oznaczyć okaz ze względu na zawartość arsenu.